AH AÝLE'CAÐIZIM… SEN BÝLÝRSÝN HAL'CAÐIZIM
05 Mayýs 2026 12:10 / 733 kez okundu!
Ýlgili makamlar için muhteþem önerileriyle, tadýndan yenmez üslubuyla Ayþe haným yine özel bir yazýda bizlerle... "Konu öyle önemli, gerileyen sayý öyle devasa ki, herkesin elini taþýn altýna koymasý gerekiyor. Doðurun kadýnlar ama zamanýnda doðurun, gecikmeyin. Gecikenler de doðursun. Ki, bu nüfus politikasýyla, yaþlanan ülkemiz dokuz doðurmasýn."
***
AH AÝLE’CAÐIZIM… SEN BÝLÝRSÝN HAL’CAÐIZIM
Bunun doðrusu evcaðýzým, ama, ev de aile demek, birbaþýna ama kalabalýk, ev, yuva ailedir, hatta mahalle bile ailedir.
Vakta ki bireyler yalnýzlaþtýrýldý, toplumlar tükendi… Sevgi, merhamet, ötekinden haberdar olmak, ailenin tarumar edilmesi, dünyaya nükleer kadar zarar verdi.
Cilalý Yalnýzlýk Çaðýndayýz, haberiniz olsun, artýk cilasý da dökülüyor.
Çocuk var mý çocuk? Yazýk, olsa iyiydi. Tek çocuk mu? O tek çocuða da yazýk…
Bende’niz üç çocukluyum, hayata koyulurken hedefim 6 çocuktu, gülesiniz diye söylemedim ham’fendi, gayet ciddiyim. Brüt 6 net 3 oldu, buna da þükür. Aile içi bir yakýným “ne bu böyle, kapýcý karýlarý gibi” dediðinde çok kýrýlmýþtým, kurban ol sen o kapýcý karýlarýna da bana da, becerip yap, biz seni alkýþlarýz, diye geçirmiþtim içimden, yani arkasýndan yüzüne karþý (bu deyime de mim koyun)…
Arkadaþlarýmý doðurganlýk konusunda her uyardýðýmda cevap aynýydý, “biz çalýþýyoruz… Bu fena dünyaya çocuk getirmek ayýptýr, hem dünyaya hem çocuða. Koþullar deðiþti, eski zamanlarýn rahatlýðý olsa doðurup dokumakta ne varmýþ? Bir çocuðun maliyeti, sýnavý mýnavý, kurslarý servisi kaça patlýyor biliyor musun sen?”
Yok canýmýn içi nerden bileyim? Ben iki meslekte dursuz duraksýz, bir’siz buçuksuz çalýþýyorum, nöbet ve yazmak aðýr mesai üstelik. Hep uzak oldu iþyerlerim, dünya yol gittim, otobüslerde, trenlerde uyuyup kaldýðým çoktur. Þimdiki kolaylýklar nerdee... Sütçü köþeyi dönerken düþülür yola, 45 km yol gidilecek zira, sütçü evine döndükten, yýldýzlar feneri yandýktan sonra eve varýlýr akþam, o saatten sonra mutfaða girilir. Gýk’ým çýkmaz çünkü aile demek kalabalýk olmaktýr, þenliktir, zamanýnda gümrahlaþýr, dertlenilmez, 'kapýcý karýsý gibi doðurma!' demek densizlik, dahasý, edepsizliktir…
Þimdiki otomatik makinalar da yok… Ýlk 2 çocukta hazýr bez bile yok, yýkar kaynatýrsýnýz…
Tarsus'tayken öðlenleri evi yakýn olanlar yemeði boþverir, formamýzý bile çýkarmadan evlerimize gider, çocuklara yemek koyar, kendimiz ekmeðin köþesini koparýr yiye yiye hastaneye dönerdik, kimse fark etmez sanarak. Üstümüzde forma, onun da üstünde mutfak önlüðünü unuttuðumuzu ya biri söylerdi ya maðaza vitrinin de görüp dikkatsizliðimize kýzardýk…
Devlet nüfus artýþýnda dibe vurduðumuzun farkýnda… Pekçok önemli konuda çok þeyin fena halde farkýnda olduðu gibi.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlýðýnýn hazýrlayýp, Cumhurbaþkanýnýn imzalamasýnýn ardýndan Resmi Gazetede yayýnlanarak yürürlüðe giren “Aile ve Nüfus On Yýlý Vizyon Belgesi”nde 15 maddelik yol haritasý ortaya kondu.
- Aile ve nüfus yapýsýnýn korunup güçlendirilmesinde ülke önceliklerimiz ulusal politika belgeleri ile kurumlarýn stratejik plan ve programlarýnda yeralacak.
- Tüm kamusal politika, düzenleme, uygulama ile kamu kurumlarý tarafýndan yürütülen yahut desteklenen araþtýrmalar, aile kurumlarýna ve nüfus deðiþimine etkileri açýsýndan deðerlendirilecek.
- Kamu kurum ve kuruluþlarý somut görev alanlarý faaliyetlerinde aileyi koruyucu ve nüfusu arttýran yaklaþýmla hareket edecek, uygulamalarý da buna göre olacak.
- Cinsiyetsizleþtirme ve baðýmlýlýklar, nesilleri korumak için bütüncül bir yaklaþýmla ele alýnacak.
- Evlilik kurumunun toplumsal itibarý korunacak, gençlerin evlenmesini kolaylaþtýracak mekanizmalar güçlendirilecek.
- "Anababalýk" toplumsal bir deðer olarak tahkim edilecek. Çocuk sahibi olmayý özendiren ve çok çocuklu aileleri destekleyen uygulamalar hayata geçirilecek.
- Gençlerin donanýmlý bireyler olarak yetiþtirilmesine yönelik politikalar güçlendirilecek, yaþlý refahýna yönelik sürdürülebilir sosyal güvenlik ve saðlýk sistemleri ile baþta aile merkezli olmak üzere çeþitlendirilmiþ bakým ve destek modelleri geliþtirilecek.
- Nüfusun dengeli daðýlýmýný gözeten bütünleþik bir çerçevede kýrsal alandaki nüfus kaybýnýn önlenmesi, kentlerde yoðulaþan nüfusun kýrsala geri dönüþünün özendirilmesi ve kentsel mekanlarýn aile ve çocuk odaklý bir perspektife dönüþtürülmesi için bütüncül tedbirler hayata geçirilecek.
- Varolan hukuki düzenlemeler aile ve nüfus yapýsýný koruma ve güçlendirme yaklaþýmýyla gözden geçirilecek, belirlenen ihtiyaçlar doðrultusuna yeni hukuki düzenlemelere iliþkin çalýþmalar yürütülecek.
- Aile ve nüfus yapýsýndaki deðiþimler düzenli ve sürekli izlenerek incelenecek.
- Aile ve nüfus on yýlý vizyon belgesinin etkin biçimde uygulanmasý için kurumsal yapýlanma, yerel uygulama kapasitesi, iþbirliði teknik ve dijital altyapý güçlendirilecek, personelin mesleki yetkinliði geliþtirilecek.
- Türkiye'nin konuya iliþkin olarak uluslararasý mecralarda üstlendiði öncü rolü tahkim eden diplomasi faaliyetleri yürütülecek, Türkiye ile benzer tutum sergileyen ülkelerle iþbirliði geliþtirilecek.
- Tüm kitle iletiþim araçlarýndaki zararlý unsurlarýn tesbiti, deðerlendirilip önlenmesi ve önlenmesine yönelik digital aile kalkaný oluþturulmasý baþta olmak üzere ilgili mevzuat kapsamýnda gerekli tedbirler alýnacak, aile dostu yayýncýlýk teþvik edilecek, sorumlu medya kullanýmý bilinci yaygýnlaþtýrýlacak.
- Güçlü aile ve nüfus hedeflerine dair iletiþim kampanyalarý yürütülecek, bu konular örgün ve yaygýn eðitim programlarýnda temel bir bileþen olarak ele alýnacak.
- Her yýl Mayýs ayýnýn son haftasý “Milli Aile Haftasý” olarak kutlanacak. Kamu kurum ve kuruluþlarýnca haftanýn anlam ve önemine uygun etkenlikler düzenlenecek.
Yani ey hazirun;
Aile ve nüfus için 5 strateji ortaya konuyor:
Aile ve nesillerin korunmasý.
Evlilik kurumunun desteklenmesi, özendirilmesi.
Doðurganlýk hýzýnýn arttýrýlmasý.
Gençlerin nitelikli eðitimle yetiþtirilmesi, yaþlý refahýnýn gerçekleþtirilmesi.
Nüfusun dengeli daðýlýmý ve kýrsalýn yerinde kalkýnmasýnýn saðlanmasý.
Hedefler önemli, büyük. Gücümüz artsýn da üstesinden gelelim.
2007’en az üç çocuk diyerek yaklaþan nüfus yaþlanmasýnýn genç nüfusla engellenemese de gücümüzün artmasý dile getirildiðinde toplumda kýyamet kopmuþtu.
Daha öncesini hatýrlýyorum, sayýn Erdoðan Ýstanbul Büyükþehir belediye baþkaný iken uluslararasý aile planlamasý temalý kongrede bu konuyu dile getirdiðinde, anlayýp dinlemeden ve kýsa mesafe düþünerek en baþta karþý çýkanlardandým.
AÇS’larýnýn sorumlu olduklarý bölgelerde ilk hedefi çocuk sayýsýný sýnýrlamaktý, gerçi bölge halký bu devlet politikasýný iplemez, bildiðini okurdu. Telli Ümmühan hikayesini bugün gibi hatýrlarým, ria uygulamasýndan ötürü Ümmühancýk maðdure olmuþtu, söyleyip kahkahayý patlatýrdý kadýnlar.
Koç grubu bir hikaye yarýþmasý açmýþtý, çocuðun aileye ve ülkeye getirdiði ek yük temalý, onlarý kýnayan bir mektup yolladýðýmý hatýrlýyorum. Ve yarýþmaya katýlmadýðýmý. Benim derdim uzun yýllar tek çocuk olmanýn verdiði küseneklik ve çok çocuklu evlerden taþan sevinçti… Eþrefpaþa tepelerindeki gecekondu mahallemizde Cumhuriyet sonrasý dönemin çok çocuklu kadýnlarý yaþardý, 10 çocuða devlet madalya veriyormuþ o dönemler, tabii seri üretim olunca arada ürün hasarý olabiliyordu, iki çocuðu geriydi ama analarý pek ileri, hünerli bir hatundu. Bankacý ve hava meydaný çalýþaný arkadaþlarým iþlerinin dikkat gerektirdiði, zamanlarýnýn kendilerine ait olmadýðýný o yüzden çocuk yapmadýklarýný söylediðinde hep bu on çocuklu komþumuzu hatýrladým, kocasý gece bekçisiydi kadýn gündüzün bekçisi, mahalleli merak ederdi bu on çocuk ne ara denkgelip de oluveriyordu?
Yýllar pek çok þeyi öðrettiði gibi, çocuk konusunda sýrt dayanabilecek dað olduðu sanýlan kaynanalardan hiçbir þey ummamayý da öðretmiþti hepimize.
Herkes sözbirliði etmiþçesine "oh ya, oh ya, ektiðini biç bakalým, nasýl edeceksin? Gündüzü ayrý dert, gecesi ayrý, masrafý apayrý…" diyor gibiydi. Sorumluluk ilk çocuða düþünce, halk arasýnda “anamýn ilki olacaðýma daðlarda tilki olayýdým” sözü söylenir oldu.
Sosyal hizmetler teþkilatýnda uzman olunca niye daha çok kreþ açýlmadýðýný hep merak ettim, üst makamlardan “ daha az zarar etmek için” yanýtý aldým.
O sebepten üç’te kalakaldým…
Gazetelere yazdým, parti eðitim kamplarýnda yazýlar Erdoðan’ýn önüne konduðunda acý acý tebessüm ettiðini haberaldým, gene anlamadým.
Sonra üçüncü çocuðum bana danýþmadan etmeden, bu güzelim dünyayý pek merak edip de aramýza teþrif edince aldý beni bir gülmek… Yaþ kýrkýn eþiði, geliyor eve bir bebek… Eh, kader böyleymiþ, hem de güzelmiþ, kaynanalar eskiden kýzlarý ve gelinleriyle ayný zamanda doðururmuþ, deyip, gönüllü yazýldým. Gelen de destek çýktý bana, en uslu çocuðum o oldu, öyle ki ablasýyla abisi onun için, “malzemeden çalmamýþsýnýz, ondan öyle” deyip durdu.
Þakayý býrakýp sadede gelelim.
Doðurup dokumanýn anayasasýnýn ilk maddelerini hepbirlikte düþünelim…
Kaynana ve anneye, komþuya, akrabaya güvenmek yok…
Ýþe ara vermek de yok. Yarým gün çalýþmak tam gün maaþ olabilir.
Her iþyerine 0-2 yaþ kreþi açýlmak zorunlu olsun, personel kýz meslek lisesi uygulama öðrencileri olabilir, sigorta primini de okullarý yatýrýyor.
Mahalle arasý kreþler yaygýnlaþsýn, servis derdi olmaz, mesai fazlasý çalýþan anne için bir personel nöbetçi kalabilir.
Etüd merkezleri bünyesinde, onlarýn yaný sýra 0-5 yaþ arasý çocuklar için kreþ gündüz bakýmevi açýlabilir. Anasýnýfýna baþlayanlar ayrýlmaz, alýþtýklarý mekanda yarým gün ödev yapýp barýnmayý sürdürür.
Çocuk yuvasý, huzurevi gibi sosyal hizmet kuruluþlarýnda küçük çaplý kreþler açýlabilir. Yurt dýþýnda bazý ülkelerde üniversite öðrenci yurtlarýnda evli çiftler için biraz büyük odalar olduðunu duyardýk, çocuklarýný yurdun altýndaki kreþe býrakýrlarmýþ, imrenirdik, bu bile çözüme hýzlý katkýdýr.
Konu öyle önemli, gerileyen sayý öyle devasa ki, herkesin elini taþýn altýna koymasý gerekiyor. Doðurun kadýnlar ama zamanýnda doðurun, gecikmeyin. Gecikenler de doðursun. Ki, bu nüfus politikasýyla, yaþlanan ülkemiz dokuz doðurmasýn.
Ayþe KÝLÝMCÝ
Son Güncelleme Tarihi: 17 Mayýs 2026 21:34
