PARANIN EGEMENLÝÐÝ
14 Aðustos 2018 05:43 / 1707 kez okundu!
Ýnsanoðlunun en önemli faaliyeti üretim ve meta deðiþimidir. Bilinen adýyla ticaret. Ticaretin temel aracý ise Lidyalýlardan bu yana paradýr. Para, ayný zamanda egemenliðin de simgesidir. Çaðlar boyunca yeni kurulan devletler, kendi paralarýný basar ve egemenliðinin sýnýrlarýný bu para biriminin kullanýmýyla çizerler. Bir devletin parasý ne kadar geniþ bir coðrafyada geçerli ise egemenlik alaný da o kadar geniþtir. Amerikan dolarýnýn tüm dünya çapýnda geçerli olmasý, Amerika'nýn dünyanýn egemeni ve efendisi olmasý sonucunu getiriyor.
****
PARANIN EGEMENLÝÐÝ
Ýnsanoðlunun en önemli faaliyeti üretim ve meta deðiþimidir. Bilinen adýyla ticaret. Ticaretin temel aracý ise Lidyalýlardan bu yana paradýr. Para, ayný zamanda egemenliðin de simgesidir. Çaðlar boyunca yeni kurulan devletler, kendi paralarýný basar ve egemenliðinin sýnýrlarýný bu para biriminin kullanýmýyla çizerler. Bir devletin parasý ne kadar geniþ bir coðrafyada geçerli ise egemenlik alaný da o kadar geniþtir. Amerikan dolarýnýn tüm dünya çapýnda geçerli olmasý, Amerika'nýn dünyanýn egemeni ve efendisi olmasý sonucunu getiriyor.
Amerika ülkemize neden dolarla saldýrdý? Ýþte o egemenliðini ve o egemenliðin sarsýlmazlýðýný göstermek için. Brunson ya da bir baþka sebep göstermelik sebeptir. Aslýnda dolar savaþýný hemen hepimizin sandýðý gibi Amerika baþlatmadý. Uluslararasý ticarette dolarý dýþlama teklifi ile Türkiye baþlattý. Amerika'nýn böylesi bir giriþim karþýsýnda sessiz kalmasý beklenemezdi. Nitekim bir pundunu, bir sebebini bulup dolarýn dünya imparatorluðunun ne kadar saðlam olduðunu göstermeye kalktý.
Türkiye; Rusya, Çin ve Ýran'la dolar dýþý araçlarla ticaret yapma görüþmeleri sürdürüyor. Çok yakýnda bunun denemeleri baþlayacak. Tayyip Erdoðan, bugün Trabzon'da yaptýðý konuþmada, Avrupa Birliðini de bu tarz ticarete çaðýrdý. Bu giriþimlerin havada kaldýðýný asla düþünmeyin. Amerika'nýn ekonomik saldýrýsýna maruz devletler, er geç tedbirlere yönelecekler. Ve de Türkiye'nin bu önerisi çok yerinde, çok akýllýca bir öneridir. Benimsenmesi ise olmayacak þey deðildir. Ýþte bu, Amerika'nýn þah damarýnýn kesilmesi anlamýna gelir ki Amerika bunu kesinlikle sessizce kabullenmez. Nitekim ilk saldýrý yalnýzca Türkiye'ye deðil, dolar dýþý ticaret aracý kullanmaya hazýrlanan diðer ülkelere de yönelmiþtir.
Dolarýn egemenliðinin sarsýlmasý, Amerika'nýn dünya egemenliðinin sarsýlmasý anlamýna gelir. Erdoðan bugünkü Trabzon konuþmasýnda, yalnýzca Avrupa Birliðini dolar dýþý para kullanýmýna çaðýrmadý; ayný zamanda, Amerika'nýn bu saldýrýsýna karþý alternatiflerimiz olduðunu ve yarýndan itibaren yeni tedbirlerin gündeme alýnacaðýný da söyledi. Anlayacaðýnýz, ekonomik savaþýn yeni safhalarýna ve sürprizlere kendimizi hazýrlamalýyýz.
Dikkat ederseniz Türkiye Merkez Bankasý dolar saldýrýsýna karþý döviz bozdurarak cevap vermeye yanaþmadý. Çünkü bu saldýrý Türkiye'nin döviz rezervlerin eritmeyi de amaçlýyor. Bu oyuna gelinmedi. Savaþ çetin geçecektir. Bu yapýlmak istenen öyle kolay bir iþ deðil. Dünya çapýnda bir devrim anlamýna geliyor. Dolayýsýyla herkes elindeki bütün kozlarý çok dikkatli kullanacak. Amerika o kadar da aptal ve çaresiz deðil. Üstelik güç þu anda onun elinde görünüyor. Ama ayný zamanda elleri arasýndan kayarak baþka yöne doðru akma eðilimi de taþýyor.
Dünya ticareti dolarizasyonun hegemonyasýný er geç kýrmak zorunda. Bu yapýlmadýðý takdirde üretici güçlerin geliþimin önünün açýlmasý imkansýz. Çünkü Amerika'nýn ekonomik dünya egemenliði, diðer devletlerin üretim kapasitelerinin önünü týkýyor. Bu da sýk ekonomik krizler doðuruyor. Bu çeliþkinin çözülmesi kaçýnýlmaz. Bu çözüldüðü takdirde yeni ekonomiler, yeni üretim iliþkileri tesis edecekler. Ýnsanoðlu teknolojiyi geliþtirerek daha bir üst seviyeye çýkaracak, uygarlýk yolunda yol almaya devam edecek. Üstelik yeni ekonomik iliþkiler daha eþitlikçi, daha bir herkesin de yararýna olacak þekilde, tek taraflý sömürü iliþkisi yerine, moda deyimle, kazan kazan ilkesine göre þekillenecek. Üstünler, üstünlüklerinden feragat etmeyi kabullenecekler. Üstelik dünyamýzýn ekolojik dengesi de gözetilmek zorunda kalýnacak.
Bu geliþme hayal mý yoksa mümkün mü? Meseleye böyle bakmamalý; bu olmazsa dünyanýn ne kadar büyük bir kaosa sürükleneceðini düþünebiliriz aslýnda. Ýnsanoðlunun uygarlýðý þimdiye kadar hep kurulan egemenlikler eliyle geliþtirildi. Mýsýr'dan antik Yunan'a, Roma'ya ve modern kapitalizme varýncaya dek hep böyle oldu. Bir yerden sonra o egemenliklerin yýkýlmasý gerekti. Çünkü geliþimin önünü týkadýlar ve onlarýn, geliþmenin önünden çekilmesiyle uygarlýk yolunda ilerlemenin önü açýldý. Günümüzde de farklý olmasý için bir sebep yok. Yepyeni bir dünya düzenine doðru yürüyoruz.
Firuz TÜRKER
13.08.2018
