"Ýnsan uygarlýðý fazla uzak olmayan bir gelecekte, ya tüketim ekonomisinin sebep olduðu ekolojik felaketlerle yok olup gidecek, ya da kâr ilkesine göre deðil, insan ihtiyacý ilkesine göre iþleyen bir ekonomi oluþturacak. Üçüncü bir ihtimal yok. Bu sebeple moda siyasi akýmlarý, battý, bitti yandý kül oldu gitti gibi hikayeleri bir tarafa býrakýp Sovyet ekonomisine alýcý bir gözle tekrar bakmamýz gerekiyor."

 

***

SOVYET EKONOMÝSÝNE TEKRAR BAKMA ZAMANI

Kapitalist ekonomide üretim bir kaos, bir anarþý içerisindedir. Sermaye kâr getirecek sektörlere yatýrým yapar. Kâr getirmeyecek bir  sektöre, ne kadar zorunlu insan ihtiyacý olursa olsun hiç bir þirket yatýrým yapmaz. Þirketler kâr elde etmek gayesi ile kurulur. Üretimi kapitalist ekonominin temel aktörleri olan þirketlerin kâr beklentisi belirler. 

Dev bir endrüstri haline gelmiþ olan medya ve internet her gün yeni yeni suni insan ihtiyaçlarý yaratýr. Bu suni ihtiyaçlarý tatmin etmek için kapitalist ekonomi havayý, suyu, topraðý korkunç ölçülerde kirletir. 

Ya bu anarþiye, bu kaosa son verecek bir yol bulacaðýz, ya da kapitalist ekonomi topraðý, suyu havasý tamamen zehirlenmiþ, insanýn yaþamýný sürdürmesinin imkansýz olduðu bir dünya yaratacak.

Sovyetler Birliði (SSCB) üretimi "þirketlerin kâr beklentilerinin" deðil de, "insan ihtiyaçlarýnýn" belirlediði bir ekonomi yarattý ve bu ekonomi on yýllar boyunca varlýðýný sürdürdü. Bugün dünyada insan hayatýnýn devam edebilmesinin yolu; üretimi bir kaos, bir anarþi olmaktan çýkaracak, devasa "þirketlerin kâr beklentilerinin" deðil, "insan ihtiyaçlarýnýn" belirlediði bir ekonomi yaratmaktan geçiyor. 

Sovyetler Birliði insanlarýn ne kadar süte, çoraba, kaleme vs. ihtiyacý olduðunu rasyonel yollarla tespit edip, insan ihtiyaçlarý kadar üretim yapmaya çalýþtý. On yýllar boyunca SSCB ekonomisi kâr gayesi gütmeden ayakta kaldý. Sümer'den beri, devletin inþasýndan bu tarafa insanlýðýn elindeki tek örnek, tek tecrübe budur. 

Ýnsanlýðýn bir geleceði olacaksa, kâr ilkesine dayanan, "büyü ya da öl" yani daha çok üret, daha çok sat, daha çok kâr et yoksa, senden daha çok üretip, daha çok kâr eden rakip þirketler seni yok eder, ilkesi ile çalýþan kapitalist ekonomi ortadan kalkmalýdýr. 

Daha çok üret, daha çok kaynak kullan, suyu, havayý topraðý daha çok kirlet demektir. Bu bir çýlgýnlýktýr. Temel ilkesi daha çok üret, yani daha çok kaynak kullan, daha çok havayý, suyu, topraðý kirlet olan bir ekonomiyi dünya daha fazla kaldýramaz. 

Daha çok üret, herkesten çok üret, sat, herkesten çok kâr et; çocuklarýn oyuncak, yetiþkinlerin giysi vs daðlarýna sahip olduðu tüketim deliliðini devasa medya ile propaganda et... 

Tekrar ifade edelim bu akýl dýþý ekonomiye karþý insanlýðýn elindeki tek tecrübe, tek örnek kâr ilkesi ile deðil ihtiyaç ilkesi ile iþleyen SSCB ekonomisidir. 

SSCB ekonomisi insanlýðýn üretimdeki kaos ve anarþiye karþý, kâr ilkesine karþý, insan ihtiyacý ilkesinden hareketle üretebildiði iyi ya da kötü tek alternatiftir.  

Ýnsan uygarlýðý fazla uzak olmayan bir gelecekte, ya tüketim ekonomisinin sebep olduðu ekolojik felaketlerle yok olup gidecek, ya da kâr ilkesine göre deðil, insan ihtiyacý ilkesine göre iþleyen bir ekonomi oluþturacak. Üçüncü bir ihtimal yok. 

Bu sebeple moda siyasi akýmlarý, battý, bitti yandý kül oldu gitti gibi hikayeleri bir tarafa býrakýp Sovyet ekonomisine alýcý bir gözle tekrar bakmamýz gerekiyor.

H. Baha COÞKUN

 

Yorumlar
Uyarý
Yorum yazabilmek için üye olmalý ve oturum açmalýsýnýz. Eðer sitemize üye deðilseniz buraya týklayarak hemen üye olabilirsiniz. Eðer üye iseniz oturum açmak için buraya týklayýn.