DÜNYA 'ESKÝ' DÜNYA DEÐÝL
03 Aðustos 2018 14:37 / 1284 kez okundu!
Eski dünya derken çok uzaða gitmeye gerek yok. Eski dünya düzeninin sonlandýðý tarih ikinci milenyumun baþlangýcýdýr. Yeni dünyanýn þekillenmesini tetikleyen ise 11 Eylül 2001 saldýrýlarýdýr. Böylece iki kutuplu dünya sisteminden ve bunun sonlanmasýndan sonraki yaklaþýk 15 yýllýk bir 'boþluk’ döneminden sonra baþka bir sistemin inþasýna geçildi.
****
DÜNYA 'ESKÝ' DÜNYA DEÐÝL
Eski dünya derken çok uzaða gitmeye gerek yok. Eski dünya düzeninin sonlandýðý tarih ikinci milenyumun baþlangýcýdýr. Yeni dünyanýn þekillenmesini tetikleyen ise 11 Eylül 2001 saldýrýlarýdýr. Böylece iki kutuplu dünya sisteminden ve bunun sonlanmasýndan sonraki yaklaþýk 15 yýllýk bir 'boþluk’ döneminden sonra baþka bir sistemin inþasýna geçildi.
Amerika Birleþik devletleri için bu sistem, tek kutuplu olmalýydý. Benim zihnimde 11 Eylül saldýrýlarý göründüðü gibi deðildir. Bu saldýrýlar kendiliðinden oldu da Amerika bunu kendi amaçlarý doðrultusunda kullanmayý fýrsat mý bildi yoksa bu saldýrýlar Amerika'nýn gelecek tasarýmýna ön açmak için mi yapýldý sorusu gelecek yýllarda da çýk tartýþýlacak ve belki de bununla ilgili bir takým belgeler ortaya çýkacak. Usame Bin Ladin canlý ele geçirilip gerçeklerin ortaya çýkmasý saðlanmadý. Öldürüldü ve cesedi de kimsenin ele geçiremeyeceði bir þekilde yok edildi. Öldürülüp okyanusa atýlanýn Usame olduðu bile net deðildir.
Ama dünyanýn objektif koþullarý yeni sistemin þekillenmesinde Amerika'nýn yapmak istediðinden yana deðildi. Sovyetler Birliði'nin yerine geçen Rusya Federasyonu kýsa sürede kendini toparladý. Avrupa Birliði saðlam adýmlarla kuruluþunu geliþtiriyordu. Bunlarýn yanýnda Çin, Malezya, Hindistan, Güney Kore, Brezilya, Meksika, Türkiye gibi ülkeler de yükseliþ içindeydiler. G7 ülkeleri G20 ye ulaþtý. Bu durum tek kutupluluktan çok, çok kutuplu bir dünya düzeninin sinyalini veriyordu. Amerika Birleþik Devletleri kendi amaçladýðý düzeni bu ülkelere dikte edebilmek için onlarý geriletmek zorundaydý. Amerika'nýn hemen tüm dünya ile içine girmiþ olduðu çatýþma böylesi bir durumun ürünüdür.
Amerika yaklaþmakta olan 2008 mali krizini önceden görmüþtü. Bu krizin tüm yükü dünyanýn, Amerika dýþýndaki geri kalanýna yýkýlmalýydý. Böylece Amerika dünyanýn tek efendisi olabilirdi. Yüzüklerin efendisi olabilmek için tüm yüzüklerin ele geçirilmesi gerekiyordu. Bu uðurda bütün þer güçleri harekete geçirildi. Bush JR politikalarý bunu sertçe yapmak amaçlý olduðundan öteki dünyanýn tepkisini çekti. Onun yerine Obama döneminin daha yumuþak görünümlü politikalarýnýn konulmasýna ihtiyaç duyuldu. Ýlk baþlarda iyi gidiyormuþ gibi görünen bu politikalar, baþarýlý olamadý. Bu kez yeniden sertlik yanlýsý ve zora dayalý politikalara dönüldü. Amerikan yönetimine bu iþe yatkýn Trump ekibi geldi. Trump ekibi içindeki yeni konsepte uygun olmayan isimler elendi ve Amerika'nýn tüm dünyanýn patronu olmasýna daha sýký sarýlacaðý düþünülen isimlerle bu yönetim güçlendirildi.
Ýþte þimdi saldýrý zamaný. Aykýrýlýk çýkaran her merkez boyun eðdirilmeli. Amerika'nýn uluslararasý politikalarý Trump'ýn 'deliliðinden' ya da Evanjelistlerin uçuk Armageddon efsanelerinden kaynaklanmýyor. Tamamen sosyal ve ekonomik Amerikan toplumu çýkarlarýndan kaynaklanýyor. Amaç, yeni dünya düzeninin tek efendisi olmak ve bütün diðer ülkeleri haraca baðlayarak kendi sosyal refah düzenlerini devam ettirmek. Trump da, Evanjelistler de bu amacýn kaldýraçlarýdýr. Esas olan, Amerikan kapitalist-emperyalist sisteminin daha da saðlamlaþtýrýlarak devamýný saðlamaktýr. Bu uðurda diðerlerinin hiç bir önemi yok. Herkesi, her devleti gözden çýkarmaya ve harcamaya, hatta yeni bir dünya savaþý çýkarmaya hazýrdýr Amerikan emperyalizmi. Evanjelist teoriler bu amaca dayanaklar sunuyor.
Artan büyük savaþ tehdidi diðer devletler tarafýndan da görülmekte, bunun önüne geçebilmek için tedbirler alýnmaktadýr. Türkiye ve Ýran gibi ülkeler baþka devletlerin bankalarýndaki altýnlarýný ülkelerine getirdiler. Venezuella altýnlarýný Ýsviçre yerine, daha güvenli olduðunu düþündüðü Türkiye'de sertifikalandýrmayý tercih etti. Putin, sanayi kuruluþlarýna, bir savaþ ihtimali gündeme geldiðinde savaþ sanayine geçebilmek için hazýrlýk yapmalarý yönünde talimatlar verdi. Avrupa Birliði, artýk Amerika'ya güvenemeyeceðini kavramýþ, kendi imkanlarýný deðerlendirme, kendi ordusunu kurma ve kendi güvenliðini alma derdinde.
Bu süreç yaþanacak. Amerikan'ýn saldýrganlýðý bir süre daha süreceðe benziyor. Bu saldýrganlýðýn dizginlenebilmesi, Amerika'nýn uygulamakta olduðu Deli Dumrul politikalarýnýn geriletilmesinden geçiyor. Eðer dünyanýn geri kalaný bir birlik oluþturabilirse bu mümkün. Savaþ tehdidi de geriletilebilir ve Amerika boyun eðdirilebilir. O zaman tek baþýna egemenlik sistemine deðil, çok kutuplu bir dünya düzenine geçilir ve daha adil bir sistem kurulabilir. Bunu saðlayabilecek güç var. Bu gücün içinde Avrupa Birliði'nden Ýngiltere'ye, Rusya ve Çin'e, Uzak doðu, Afrika ve Latin Amerika'nýn geliþmekte olan ekonomilerine kadar hepsine ihtiyaç var. Daha eþitlikçi uluslararasý bir düzenin sancýlarýný yaþýyoruz. Hegemonya altýndakiler baþkaldýrýyor. O düzenin sonuna gelindi. Ama savaþsýz, ama savaþla; çok kutuplu (daha doðrusu kutupsuz) bir dünyanýn önü açýlacaktýr.
Firuz TÜRKER
03.08.2018
