Değişim ve irade
10 Mart 2013 22:44 / 1707 kez okundu!
İradesini sağlıklı ve doğru kullananlar değişimi kabullenen insanlardırlar. Değişime açık olan insan, iradesini kullanırken, soruyu daima kendine sorar. Kendini yenilemeyi amaçlar. Kendini yenilemeyi amaçlayan insan, değişimi kabullenmiş demektir.
Değişimi kabullenmek; insanın iradesi ve şahsiyeti hakkında doğru yorum yapabilmesinden yani öz eleştiriden geçer.
İnsanlar kendilerini yönlendirmede, genellikle başarısızlığa uğrarlar. Halbuki, sevip saydığı dost ve yakınları vasıtasıyla yapılan yönlendirmede daha başarılı oldukları ortaya çıkmıştır.
Çünkü insan, kendini ne kadar iyi tanıdığını sansa da, onu en iyi tanıyan ve bilen, en yakını dediğimiz anne babasıdır.
Bir insan iradesini kullanırken enerji harcar ve enerjisi azalır. Enerjiyi güçlendiren kaynak ise sinerjidir. Bu sinerjiyi (güç kaynağını), insana sağlayan şeylerse; olumlu değerler üzerine yapılan motivasyonlar (yönlendirmeler)dir.
İşte bir insana yakını olarak anne babasının; “Ben oğlumun-kızımın şöyle-şöyle yaparsa daha başarılı, ya da daha mutlu olacağına inanıyorum” demesi, o insanın enerji gücünü artırır. Çünkü o insan bu ifadelerde, menfaatperest bir yaklaşım değil, merhametperest bir algılama hisseder.
İrademizi kullanılırken, ne zaman merhametimizi menfaatimizin önüne geçirirsek, yaptığımız işlerden büyük bir haz duyarız. Olumlu ya da faydalı bir şey yapmanın verdiği mutlulukla, kendimizi pozitif değişime hazırlamış oluruz.
İradesini doğru ve sağlam kullanan insanlar, menfaatperestliğin yüklediği bencillik veya özgürlük vahşetine düşmezler. Eğer irademizi bencillik ve özgürlük için kullanırsak ki o zaman, menfaatperestliğin vahşetinden kurtulamayız.
Her insan menfaatini koruyacak şekilde yaratılmıştır. Ancak, imanı ve itikadı tam olan insanlar, merhametlerini, menfaatlerinin önünde tutarlar. İmani değerler, insana manevi enerji yükler. Her insan değişim anında, iradesini kullanırken daima manevi enerjiye ihtiyaç duyar. Manevi enerjinin kaynağı ise ilahi güçtür.
İlahi gücü yok sayarak, kendi irademizi kullanarak bir değişim gerçekleştiremeyiz. Bizim kullandığımız cüzi irade, manevi enerji kaynağı olan külli iradenin emrindedir. Bu nedenle günahlar, irademizin en zayıf olduğu anlarda işlenir. Karar verme aşamasında irademiz zayıflar. Yanlış karar verme riski ortaya çıkar. Ancak doğru olduğuna inandığı şeyleri yapan insanlar, yanlış bile olsa karar verip, iradesini kullanarak değişimi gerçekleştirirler.
İrademizin en zayıf olduğu anlarda işlediğimiz günahlar, bizi olumsuz değişime iter.
Sağlıklı ilgi ve faydalı hizmet, değişimi olumlu yönde etkiler. İrademizi kullanırken doğru bilgilerin etkisi, doğru kararlar almamıza vesile olur. Doğru bilgiler bizi, istek ve ihtiyaç dengesine taşır. Neyin isteklerimiz, nelerin ihtiyaçlarımız olduğunu ancak, doğru bilgilerle elde edebiliriz.
Arzularımız, ihtiyaçlarımızdan çok isteklerimizin emrinde gelişir. İsteğin (nefsin) emrine giren arzular, bizi rahatça günaha taşırlar. İhtiyaçlarımıza göre irademizi kullandığımız zaman, günahlardan korunup hayıra yönelmiş oluruz. Acılara karşı dayanma gücü irademizi güçlendirir.
Çocuklara kendi iradesini kullanma yeteneği vermediğimiz zaman, kendini kontrol edemeyen, isteklerinin emrinde, iradesiz çocukların yetişmesine sebep oluruz.
Eğitimin anahtarı, sabır ve sabırla yapılan tekrarlardır. İrademizi kontrol altında tutmasını öğrendiğimiz zaman, istek ve ihtiyaç dengesini sağlar, depresyondan (ruhsal bunalımdan) kurtuluruz.
Ruhsal bunalımlar genellikle, iradesini sağlıklı kullanamayan insanlarda görülür.
İradeyi sağlıklı kullanma gücünü, doğru bilgiler ve bilgilerin oluşturduğu doğru düşünceler verir. Doğru bilgi ve doğru düşünce insanı sabır ve duaya taşır. Dua etmesini bilen külli iradeden yardım ve destek beklemesini bilen insandır.
Eğitimde sabır ve tekrar; ne istediğini ya da ne ve istemediğini bilen insan yetiştirmeye vesiledir.
Bilinçli insan eğitimi; ruh, vücut, iş disiplini dediğimiz planlı yaşamla mümkündür.
Psikolojik (ruhsal) doyumu tam ve sağlam olan insanlar, sağlıklı fizyolojik doyuma da ulaşırlar. O nedenle irademizi manevi ve maddi değerlerle beslemesini bilmeliyiz. Dengeli beslenmeyi, dengeli dinlenmeyi, dengeli yaşamı kendimize görev edinmeliyiz. Beynimize, yarım kalmış düşünceleri tamamlama şuuru yüklemeliyiz. Kendimizi hayırlı ve faydalı şeylere yönlendirmeliyiz.
Endişe ve şüpheye yer veren zararlı alışkanlıklardan kurtulmalıyız. İstek (arzu) ve ihtiyaçlarımızı dengelerken, kötü alışkanlıkların esiri olmamalı, neyi isteyip neyi istemediğimizi yazılı ortaya koymalıyız. Kişisel hedeflerimizi yazarak belirlemek, aylık planlar yapmak bizi, oto kontrole ve sağlıklı değişime götürür.
Hedeflerimizi kolaydan zora doğru seçersek, özgüvenimiz artar. Ulaşılabilir hedefleri tespit etmek bize moral verir. Ama ulaşılamayan hedefleri seçmek bizim moralimizi bozar.
Hedef belirlemede, irade kullanmada, değişime açık olmada; çiftçi karakteri bir mizacı benimsemek bizi sabırla tekrara taşır.
Avcı karakteri mizacını benimseyenler ise fırsatçılık kollayıp, kısa zamanda başarılı olup, uzun zamanda başarısız olanlara örnektir.
İradesi güçlü insanlar, daha disiplinli yaşarlar. Ruh, vücut ve iş disiplinine riayet ederler.
Zenginlik, sahip olduğu şeyin kıymetini bilmekte yatar.
Sabır ve tekrar, iradeli ve sağlıklı bir yaşamın olmazsa olmazıdır.
Rabbim bize, olumlu değişim ve iradelerimizi hayırlı ve faydalı şeyler için kullanmayı nasip etsin.
Mahir EYÜBOĞLU
Eğitimci-İletişimci-Yazar
3 Mart 2013



