izmirizmir.net : Mehmet Tanju AKAD - BOMBARDIMAN TEORİSİ İRAN'DA NE KADAR İŞLER?


BOMBARDIMAN TEORİSİ İRAN'DA NE KADAR İŞLER?

08 Mart 2026 10:27 / 307 kez okundu!

 

 

"İran’ın bölünmesine yönelik planları da unutulmamalı. Beluciler vasıtasıyla Pakistan’ı, Kürtler vasıtasıyla Türkiye’yi, Azeri kardeşlerimiz vasıtasıyla da Azerbaycan’ı savaşa çekme planları kolay kolay işlemez. Her üç ülke de bu olasılıklara karşı son derece dikkatlidir."

 

***

BOMBARDIMAN TEORİSİ İRAN’DA NE KADAR İŞLER?

1918 yılında İngiltere RAF’ı (Royal Air Force) kurdu. Siperlerde bir milyona yakın kayıp verince, gelecek savaşlarda askerlerini telef etmeden düşman kentlerini bombalayarak düşmanı pes ettirmeyi düşündüler. İngiltere’de bunun teorisini Trenchard yaptı. İtalyan Douhet de aynı dönemde milyonlarca askeri siperlerde ölüme göndermeden savaşı kazanmak için düşman kentlerinin bombalanmasıyla savaş azminin sona erdirileceğini ileri sürdü. İki savaş arasındaki dönemde bombardıman uçaklarına ağırlık verildi. Avcı uçakları zaten onlara yetişemeyecek kadar yavaş çift kanatlılardı. Ancak 1930’ların sonunda tek kanatlı Spitfire, Messerschmit, Mitsubshi (Zero) vs. gibi hızlı avcılar yapılınca iki kol dengelenmeye başladı..
...

Stratejik bombardımanı ilk deneyen, 1940 yazında Londra ve diğer kentleri bombalayarak o dönemde tek başına kalan İngiltere’yi pes ettirmeyi amaçlayan Luftwaffe oldu ama başarısız kaldı. Zaten kuvvet yapısında güçlü bombardıman uçakları yoktu. Daha sonra İngiliz ve Amerikalılar 4 motorlu güçlü bombardıman uçaklarıyla Alman kentlerini yakıp yıkmaya başladılar (zaten daha küçük hedefleri vuramıyorlardı) ama bunun etkisinin tahmin edilenden çok daha az olduğu savaştan sonra anlaşıldı. Hedef seçimleri yanlış yapılmış, takip bombardımanı yapılmayarak Alman fabrikalarına kısa sürede üretime dönme fırsatı verilmiş, kritik ulaştırma altyapısı ayakta kalmıştı. Kısacası bunun etkisi savaştan çok sonra doğru analiz edildi. Japonya’ya gelince, bu ülke de büyük bombardımanlara rağmen teslim olmadı, ta ki atom bombaları atılıncaya kadar. İşte bombardıman ancak nükleer silahla kesin sonuç vermişti. Vietnam ise muazzam bombardımana rağmen yenilmeyerek bu teoriye meydan okudu, çünkü 1939-45 yılları arasında atılan tüm bombalardan daha fazlasına maruz kalmış ama pes etmemişti. 
...

Irak savaşında Amerikalılar bombardımanla şok ve dehşet (shock and awe) politikasını uyguladılar. Ancak Irak’ın kısa sürede teslim olmasında bunun rolü tartışmalıdır. İsrail ise yakın zamanda Amerika’dan aldığı para ve mühimmatla Gazze’yi adeta sildi, mahvetti ama teslim alamadı. Şimdi hedefte İran var. ABD ve İsrail’ın nükleer bomba atabileceğini  sanmıyorum. Daha doğrusu atmasına büyük zevkle atarlar da, bunun bedelini taşımak istemezler. Bu nedenle Japonya örneği burada tekrarlanmaz. Bomba stoklarını yenileyebildikleri oranda atacaklardır ama sırf bununla sonuç alma olasılıklarının düşük olabileceği da senaryolarının arasında yer alıyor. Bu nedenle vekil veya asil kara unsurlarından da söz ediyorlar. İranlıların savaş azmini yok edebilirler mi, veya bir kısmını yok etseler de arkasından gelecek olan istikrarsızlığı öngörmeleri mümkün müdür? Bu olanaksızdır ama onlar her türlü istikrarsızlığı uzun vadeli hesapları için artı hanesine yazarlar. 

...

Diğer yandan, İran’ın bölünmesine yönelik planları da unutulmamalı. Beluciler vasıtasıyla Pakistan’ı, Kürtler vasıtasıyla Türkiye’yi, Azeri kardeşlerimiz vasıtasıyla da Azerbaycan’ı savaşa çekme planları kolay kolay işlemez. Her üç ülke de bu olasılıklara karşı son derece dikkatlidir. 

...

Savaşın sonucunu belirleyecek olan unsurlar çok sayıdadır. Bombardıman, bomba stokları, İranlıların yönetim sorununu nasıl çözecekleri, direnme kudreti, vekil güçler olasılığı, uluslararası tepkiler, enerji fiyatlarının dünya ekonomisinde yaratacağı sıkıntılar, savaşın ABD’deki ekonomik ve sosyal maliyeti, bölge ülkelerinin tutumları, İsrail’in azgınlığının dünyada yarattığı tepkiler, Çin’in tutumu, Rusya’nın iki yüzlülüğü vs. Şimdilik tek garantili tespitimiz, bunun arkasının geleceği, bölgemizin huzura kavuşmayacağıdır.

Mehmet Tanju AKAD

 

 

Bu yazýyý Facebook'ta paylaþabilirsiniz+:
Facebook'ta paylaþ
0
Yorumlar
Uyarý

Yorum yazabilmek için üye olmalý ve oturum açmalýsýnýz.

Eðer sitemize üye deðilseniz buraya týklayarak hemen üye olabilirsiniz.

Eðer üye iseniz oturum açmak için buraya týklayýn.