|
hurkus
|
Ýsmail Beþikçi 38 yýl sonra Diyarbakýr'da
Kürt sorunu üzerine araþtýrmalarý ve yazýlarýyla tanýnan sosyolog yazar Ýsmail Beþikçi 38 yýl aradan sonra geldiði Diyarbakýr’da Büyükþehir Belediye Baþkaný Osman Baydemir’i ziyaret etti. Beþikçi, "Türkiye’de çok katý bir sistem, son derece katý bir resmi ideoloji var. Bu resmi ideoloji ancak bilimin kavramlarý yerleþtirilerek baþ edilebilir” diye konuþtu.
.jpg)
Basýnýn yoðun ilgi gösterdiði ziyarette Baydemir, Beþikçi’yi belediye bahçesinde çiçek vererek karþýladý.
Ýsmail Beþikçi Vakfý’nýn kurucularýndan Ýbrahim Gürbüz ve Yazar Þeyhmus Diken ile birlikte gelen Beþikçi Baydemir’e cezaevi mektuplarýyla ilgili bir kitabýný imzalayarak armaðan etti. Baydemir "Yaþamým boyunca aldýðým en deðerli armaðanlardan bir tanesi olacaktýr" dedi. "Beþikçi Hocayý Diyarbakýr’da aðýrlamaktan onur duyduðunu" söyleyen Baydemir, Kürtçe “Bu kadim þehrimize baþýmýz gözümüz üstüne geldiniz. Hoþgeldiniz ” diye konuþtu. "Beþikçi Hoca’nýn 19 Haziran 1971’de Diyarbakýr’a seyahat için deðil, tutuklandýðý için geldiðini" anýmsatan Baydemir, þöyle konuþtu:
“Ben de 26 Mart 1971’de doðdum. 83 günlük bir bebektim. Bugün bizim savunmuþ olduðumuz deðerlerden dolayý, Ýsmail hocam fikirlerinden dolayý tutuklanmýþtý. Ýlk 1996 yýlýnda hocamý Bursa cezaevinde ziyarete gitmiþtim. Doðrusunu ifade etmek gerekirse, 1996 yýlýndaki heyecaný bugün yine Diyarbakýr’da yaþýyorum. Bu heyecaný bize tekrar yaþattýðýnýz için þükranlarýmý iletmek istiyorum.”
“Umuyorum Ýsmail hocamýn yazdýklarý bu coðrafyada yaþam bulur ve gerçekten halklarýn kardeþliði tesis bulmuþ olur” diyen Baydemir, “Gerçek manada bir aydýný bugün Diyarbakýr’da aðýrlamak hakkaten çok büyük bir onurdur. Kürt ve Türk halkýnýn da vicdanýný temsil eden sýnýrlý sayýdaki akademisyenlerden birini bu kentte aðýrlamak benim açýmdan çok büyük bir onurdur” þeklinde konuþtu.
Sosyolog Ýsmail Beþikçi de Diyarbakýr’a gelmekten çok mutlu olduðunu söyleyerek, 1963’ten 1971’e kadar çok gelip gittiðini belirtti. 1974’teki genel aftan sonra arkadaþlarýyla birlikte Diyarbakýr, Muþ, Tatvan, Bingöl’e gittiðini, ancak o zamandan beri bir daha gelemediðini söyledi. “Her þeyi somut olarak yerinde görmek çok önemli” diyen Beþikçi, “Ama insan her þeyi gönlüyle de görebilir, kalbiyle de izleyebilir. Bizimki 1974’ten sonra böyle deðerlendirilebilir. Kürdistan’a gelemedim ama gönlümüzde, kalbimizde, olanlarý, bitenleri izlemeye çalýþtýk. Geçen anlarý izlemeye çalýþtýk. Benim bundan sonra daha sýk geliþim olur” diye konuþtu.
Baydemir: Lütfen yazmaya devam edin
Daha sonra Baydemir, Beþikçi’ye Büyükþehir Belediyesi’nin ürünleri olan Ayþe Þan ve Aram Tigran biyografisiyle, Dengbej Antolojisi’ni hediye etti. Baydemir ayrýca “Lütfen yazmaya devam edin” diyerek, Beþikçi’ye kalem armaðan etti.
Kürdistan’ta kurumlaþmanýn ete kemiðe büründüðünü, çeþitl, tabakalar olarak büyük bir örgütlenme ve kurumlaþmanýn yaþandýðýný söyleyen Beþikçi, kültür konusunda da önemli kurumlaþmalarýn olduðuna dikkat çekti. 1960 ile bugünü karþýlaþtýrdýðýnda çok büyük deðiþiklikler olduðunu aktaran Beþikçi, “Ama bir yerden de þöyle söylenebilir. Çok büyük bedeller ödendi. Bu aðýr bedellere baktýðýmýzda bu deðiþiklikler çok az. Sonuç olarak ben yine de deðiþimlerin 1960’a nazaran çok büyük, çok önemli olduðunu biliyorum. Gerek dil alanýnda, gerek sosyal alanda çok önemli, büyük deðiþiklikler, kazanýmlar oldu” dedi.
1960’larda Güney Afrika ve ABD için dünyanýn en ýrkçý devleti denildiðini anýmsatarak, þunlarý söyledi:
“Orada þu oluyordu; beyaz yönetim diðerlerine þunu söylüyordu; sizin renginiz kara, siz bizden ayrý yaþayýn. Sizin mahalleleriniz, okullarýnýz, otelleriniz, eðlence yerleriniz ayrý olsun. Siz beyazlarýn dýþýnda yaþayýn, beyazlara karýþmayýn. Bunun için çok geniþ alanlar oluþturmuþlardý, tellerden oluþuyordu. Fakat buranýn temel altyapýlarý çok eksikti. Kanalizasyon çalýþmýyordu, su, elektirik sýk sýk kesilmeler oluyordu. Okul, saðlýk bakýmýndan çok yetersiz bir durum söz konusuydu. Fakat yerliler kendilerini yaþýyorlardý. Kendileri olarak yaþýyorlardý. Türkiye’de Kürtlere þu söyleniyor: ‘Siz, bizimle birlikte ama bize benzeyerek yaþayacaksýnýz. Kendi kimliðinizi unutacaksýnýz. Siz Türklerle birlikte yaþayacaksýnýz ama Türk’e benzeyerek yaþacaksýnýz. Kiþi olarak bunun çok daha ýrkçý, çok daha ýrkçý olduðunu belirtmeye çalýþýyorum.”
'Türkiye daha ýrkçý'
1960’larda dünyanýn en ýrkçý devleti olarak tanýnan Güney Afrika’da 1990’larda Nelson Mandela’nýn cezaevinden çýkarttýrýlýp, 1994’te Güney Afrika’nýn Cumhurbaþkaný seçildiðini hatýrlatan Beþikçi, “Mandela’yý cezaevinden çýkaran beyaz yönetimin baþkaný, bu seçimler sonunda Mandela’nýn yardýmcýsý oldu. Güney Afrika için dünyanýn en ýrkçý devleti denirdi, ama böyle bir deðiþiklik oldu. Demek ki, oradaki resmi ideoloji esnekmiþ, o kadar da katý deðilmiþ” dedi.
ABD'de de önemli deðiþikliklerin olduðunu hatýrlatan Beþikçi, 1960’larda siyahilerle beyazlar arasýnda çok büyük ayýrýmýn olduðuna vurgu yaparak, 2008 seçimlerinde Barack Obama’nýn ABD Baþkaný seçildiðini hatýrlattý. Beþikçi, “Demek ki Amerika’da da devlet ideolojisi, devlet görüþü bu kadar katý deðil. Ama Türkiye’de çok katý bir sistem, son derece katý bir resmi ideoloji var. Bu resmi ideoloji ancak bilimin kavramlarý yerleþtirilerek baþ edilebilir” diye konuþtu.
Araþtýrma kurumlarý önemli
Bundan sonra bu konudaki çalýþmalarýn çok daha ilerleyeceðini, hýzlanýp yaygýnlaþacaðýný ifade eden Beþikçi bunun için araþtýrma kurumlarýnýn önemine dikkat çekti. Ýsmail Beþikçi Vakfý’ný araþtýrma ve inceleme için kurduklarýný söyleyen Beþikçi, önemli materyalleri bu vakýfta toplamaya çalýþtýklarýný anlattý.
Bundan sonra Kürtlerin gerek toplumsal, gerek tarihsel konularda çok daha deðerli incelemeler yapacaklarýna inandýðýný ifade eden Beþikçi, “Araþtýrma, inceleme ihtiyacýný Kürtler bugünlerden sonra çok daha fazla yaþacaklardýr. Biz neydik, nereden geliyorduk, Ortadoðu’nun ortasýnda bu kadar büyük bir nüfus bölünmüþ, parçalanmýþ, paylaþýlmýþ, uluslar arasý arenada hiçbir tanýmý yok. Bu nasýl olmuþ? Dünyada 50 bin nüfuslu devletler varken, Kürtler bu kadar büyük nüfusa raðmen neden küçük bir siyasal statü bile elde edememiþler? Bu konuda Kürtler benim kanýmca çok daha bilinçlenecekler, çok daha yaygýn bir araþtýrma, inceleme gerçekleþtirecekler. Bizim kurmaya çalýþtýðýmýz vakýf da araþtýrmacýlar için önemli olanaklar sunacak” dedi.
'30 yýlý anlamak için Kürt gazeteleri önemli'
1990’dan beri Kürtlerin yayýnladýðý gazetelerin önemine dikkat çeken Beþikçi, çeþitli bombalama ve müdahalelerle arþivlerin tahrip edildiðini söyledi. Beþikçi, “Son 30 yýlý anlamaya, kavramaya çalýþtýðýmýzda, bu gazetelere bakmak, incelemek çok önemli. Bu 30 yýlý da elbette hiç unutmamamýz gerekiyor. Her zaman neler yaþandý, nasýl yaþandý? Bunlarý anlamak gerekiyor. Ýþte bu konuda bizim kurduðumuz vakýfda araþtýrmacýlar için önemli belgeler, gazeteler, koleksiyonlar, dergiler var. Bunlarýn önemli olduðunu düþünüyorum” þeklinde konuþtu.
T24
11.09.2012
|
Sitemizde yayınlanan yazılar, yazarlarını bağlar.
