SWOT analizi nedir?
09 Haziran 2013 15:26 / 2007 kez okundu!
Hayatın girift hale geldiği bu asırda sorunların çözünmesinde kullanılan yol ve yöntemlerde akıl almaz gelişmeler olmaktadır. Çok karmaşık olmadığı halde hemen hemen her kuruma hatta her aileye bile gerekli olabilecek kavramlardan biri de SWOT analizidir.
Ben bu kavramla 2004 yılında eğitimle ilgili bir koordinasyon toplantısında tanışmıştım, o zaman çok ilgimi çekmesine rağmen zaman kısıtlılığından dolayı sunumu yapan yeterince anlatamadı. Derken 2007 yılında Van ilimizde katılığım MEB’in bir hizmet içi eğitiminde daha detaylı bir öğrenme fırsatını buldum. Hatta Bakanlık personel genel müdür yardımcısı demişti ki, ‘bir hafta önce il milli eğitim müdürlerini aynen bu salonda ağırladık ve kendilerine dedik ki, 81 ilden gelen müdürlerimize imkan tanıyın bu semineri bir formatör edasıyla diğer okul müdürleriyle paylaşsınlar’. Ben çok sevinmiştim bu yararlı bilgileri müdür arkadaşlarımızla paylaşma imkanı bulacağız diye. Hatta Diyarbakır ekibi olarak aramızda konu paylaşımı dahi yapmıştık. Maalesef il milli eğitim müdürlüğü defalarca hatırlatmalarımıza rağmen bize paylaşma fırsatı vermedi. Üstelik para falan da istemiyorduk.
Daha sonra il milli eğitim, il formatörleri aracılığıyla strateji seminerini verdi, ben ona da katıldım. Derken konuya bayağı hakim duruma geldim.
Stratejik plan, eylem planı, SWOT analizi birbiriyle irtibatlı kavramlardır. Aslında SWOT analizi ana kavram olup stratejik plan, kurumun misyon ve vizyonu ile alakalı eylem planı kısa ve uzun vadede yapılacak işlemlerin belirlenerek aktif bir faaliyet tarzıdır.
Misyon ve vizyon hazırlanması kolay, bakanlığın hedeflerini andıracak birkaç cümleden ibaret olduğu için hemen hemen her kurumda görünür bir yerde asılıdır. Ancak SWOT analizi daha ciddi olup, hiçbir kurumun SWOT analizi diğeriyle örtüşmez. Bu dört harf Latince kökenli dört kelimenin baş harfleridir; Güçlü, Zayıf, Fırsat, Tehdit (GZFT) şeklinde düşünebiliriz.
"Bir kurumun güçlü yanları nedir? Bundan nasıl yararlanılabilir? Zayıf yanları nedir? Nasıl giderilebilir? Fırsatları nedir? Nasıl değerlendirilebilir? Tehditleri nedir? Nasıl etkisiz hale getirilebilir?" sorularının cevaplarını içermektedir.
İşte bu soruların cevabını saatlerce tartışıp doğru tespitler yaptıktan sonra kısa ve uzun erimli bir eylem planı hazırlanır ve kurumun misyonuna endeksli, hedeflenen vizyona doğru çalışmalar yapılır. Bu çalışmaların tamamına da stratejik plan denir. Dolayısıyla hiçbir kurumun stratejik planı diğeriyle aynı değildir. Hatta bu stratejik plan hem illere hem ülkelere lazımdır diye düşünüyorum. Eğer böyle planlar olmazsa bürokratik çerçevede bir yöneticiyi kontrol etmek, performansını ölçmek mümkün değildir.
Bu münasebetle diyorum ki, bir kurumun başına bir idareci atadığımız zaman bu kurumla ilgili bir SWOT analizi hayalinde var mı? Bunu kağıda dökebiliyor mu ki gözetlemeye açık olsun, yoksa kağıt üzerinde iş ve işlemler zaten iyi gidiyor. Diyorlar ki, filan müdürü görevden aldılar; adamın hiçbir suçu yok. Kimse demiyor ki, bu kurum 100 üzerinde bir hızla hizmet vermesi gerekirken, % 50 kapasiteyle çalışıyor, bundan daha büyük kabahat mı var? Ancak mevzuat hazretleri böyle bir değerlendirmeye el vermiyor çünkü bürokratik iş ve işlemler tam yerinde ve bir yolsuzluk usulsüzlük de yok, müdür beyi kim görevden alabilir ki? Alsanız da arkasında dağ gibi bir idari mahkeme var.
Fi tarihinde bir okulun düzenini bozan bir müdür görevden alınmıştı, ben yerine 7 ay kadar vekalet ettim, adam mahkeme kararıyla tekrar geri geldi, yine yapamadı, okulu perişan etti, kendisi müdürlükten istifa etti ve il dışına tayin istemek durumunda kaldı.
İşte halimiz bu değerli dostlar.
Düşünüyorum; acaba kaç müdür SWOT analizi çerçevesinde hazırladığı stratejik eylem planına bağlı çalışıyor, merak ediyorum. Hiç olmazsa bundan sonraki atmalarda dikkatli olalım, ne dersiniz?
Selam ve sevgilerimle daha mutlu yarınlara.
Eyüphan KAYA
09.06.2013
