Sadık Bey Oteli, Şeyh Bedrettin'in Türbesi ve Basmane'miz
04 Ekim 2011 11:43 / 6612 kez okundu!
Şimdi bu sokaklarda ve hatta
yaşamda olmayan mültecilere…
Dönertaş, Oteller Sokağı, Keçeciler İçi; Basmane ve çevresi Havana’yı çağrıştırıyor insana. Zaman zaman gidip, dip bucak gezerim buraları. Her gezmemde de öyle farklı şeyler öğrenir, görür ve yaşarım ki…
İlkokul yıllarımın yaz tatillerini de anımsarım. Babama çektirdiklerimi; dikiş makinası malzemesi almağa Keçeciler İçi’ne gönderdiğinde, bütün gün geri dönmeyişlerimi… Şair Emel KAYIN,
“Bir gezgin kentlerin içinde değil,
Zaman içinde dolaşır aslında.
Bir düş taşır yüreğinde gizli bir yerde,
Anı yeniden var edebilmenin düşü.”
diyor ve ne kadar doğru söylüyor.
Son olarak, Konak Belediyesi Basmane Sanat Evi’ndeki Yusuf TUVİ ile Birol ÜZMEZ’in “Oteller Sokağı” konulu fotoğraf sergisini gezmek için gittim buralara.
Basmane Garı’ndan Anafartalar Caddesi’ne doğru girince sağdan birinci sokaktır “Oteller Sokağı”; eski adıyla Dibek Sokağı veya 1296 Sokak. Halit Ziya UŞAKLIGİL’in 1878 yılından 1893 yılına kadar kaldığı ve yapıtlarını yazdığı ev bu sokaktadır.
Arayıp, soruyorum, Halit Ziya Uşaklıgil’in kaldığı ev hangisi diye. Yanıt: “Âbi, bunlar otel; ev değil.” Tamam, biliyorum da ben yazar Halit Ziya Uşaklıgil’in vakti zamanında kaldığı evi arıyorum. “Güzel ağabeycim, anlatamadım galiba; onlar zengin adamlar burada kalmazlar yani. Sen git yıldızlı otellerde ara O’nu.” Hı, hı...
Konak belediyesi Sanat Evi’nden sorayım en iyisi, onlar bilirler. Burada da aldığım yanıt daha da ilginçti: “Beyefendi sorduğunuz şahıs bizim buraya hiç gelmediği için tanımıyoruz kendisini. Bu nedenle de nerede oturduğunu da bilemeyiz.” Yazardır, ünlüdür, diyorum, lâfım ağzımda kalıyor. ”Yok, öyle imza günü falan da düzenlenmemiş kendisi için bu sanat evinde...”
Neyse sonunda sevgili hocamız Yrd. Doç. Dr. Emel KAYIN’ dan otelin adını öğrenerek, buluyorum ve yazdığı “İzmir Oteller Tarihi”nden öğreniyorum: 1926 tarihinde, Uşakızade Sadık Beyin adını taşıyan iki otel hâlindeymiş bu yapı. Büyük Sadık Bey Oteli, 14 odalı ve kırk yataklıymış. Konaklama ücreti ise elli kuruş ile yetmiş beş kuruş arasında değişmekteymiş. Küçük Sadık Bey Oteli’nde ise konaklama ücreti sadece elli kuruşmuş. 1934 Yılında yirmi üç odalı Sadık Bey Oteli olarak işletilen otelde, tek yataklı odalar yetmiş beş kuruş, çift yataklı odalar da atmış beş kuruşmuş. Şimdilerde memleketin dibe vurmuş garibanları kalmaktadırlar burada; geceliği iki buçuk lira ile beş lira arasında değişen odalarda, bir kişi, iki kişi, beş kişi... Otele girişte hemen sol taraftaki kapı üstünde Lâtife Hanım’ın, kimsenin farkında olmadığı tarihsel bir fotoğrafı vardır. Hemen yan tarafında da Atatürk’ün bir dergiye kapak olmuş fotoğrafı.
Otelden çıkarken karşı sokaktaki “Şeyh Bedreddin Türbesi” dikkatimi çekiyor. Şeyhimin türbesi İstanbul’da. Öyleyse bu kim ki? Soruyorum hemen türbeyle karşı karşıya olan otel görevlisine. Urfalı arkadaş: ”Bu Mühim bir zattır.” diyor. Yani bütün bilgi bu kadar mı? “Âbi daha ne diyeyim ki ben sana? Bir zattır diyorum işte ya!” Yani ben daha fazla bilgi var mı hakkında demiştim. “Ha, anladım âbi, sen daha çok öğrenmek istiyorsun bu zâtı değil mi? Büyük bir zattır kendisi. Baksana âbi, kardeşi bile yanına gömülmüştür.” Anladım…
Sonunda kapağı, Dönertaş’taki Hamidiye Camisi’nin önündeki kahvehanenin bahçesine atıyorum. Adanalı Ali bakıyor bana. Dört çay iki lira. Bir çay kaşığı yoğurtla yapılmış bir maşrapa ayran da elli kuruş. Dinlendikten sonra gideyim şu Vakıflar sebiline bir de yakından bakayım, istiyorum. El arabasıyla meyve satan Mardinli arkadaşa sebilin önünü kapattığını söylüyorum. Çok fena bakıyor. “İşte dibindesin, görüyorsun ya!” diyor; “daha ne istiyor muşum ki?” Mermer döner taşı döndürüyorum bu arada. Taşı döndürdüğüme şaşırıyor Mardinli. “Ne yapıyorsun sen yahu?” diyor. Söylüyorum. “İşe bak lan sen!” diyor. “Salaklara, taşı döndürtsem, dilek tuttursam amma para kazanırım ha...” Çünkü, “memleket salak kaynıyormuş.”
İster misiniz bir daha gidişimde Mardinli dediğini kanıtlıyor olsun?
Ertuğrul BARKA
04.10.2011
----
Fotoğraf: Zafer Oğuz Albümü - İzmir Basmane Oteller Sokağı'ndan bir köşe...
Son Gncelleme Tarihi: 04 Ekim 2011 20:02
