 - Sarkis Ãerkezyan Ãiçeklerle Uðurlandý&p[summary]=Sarkis Ãerkezyan (1916 - 2009) - Sarkis Ãerkezyan Ãiçeklerle Uðurlandý&p[images][0]=https%3A%2F%2Fwww.izmirizmir.net%2Fyuklemeler%2Fthumb.124968147172.jpg "Facebook'ta payla")
Sarkis Usta için Eulogy / Aðýt [*] - Ragýp Zarakolu
Sarkis Ustayý fiziki olarak yitirdik bugün.
Yoldaþým, abim, dostum ve ustam…
Ama o hep bizimle olacak, sergilediði ilkeli yaþam örneði ile, dik duruþu ile.
* * *
40 yýllýk bir dostluk dile kolay.
TÝP’in ayný Eminönü ilçe örgütünün o asil üyesi, ben aday üyesi, yani çýrak idim.
Ýlçede sosyalizm kuramý üzerine seminerler baþlamýþtý.
Temel kitap Politzer idi.
Aybar yönetimi bunu engellemeye çalýþýnca , Sarkis Usta öfke duymuþtu.
“Býrakýn gençler sosyalizmin tarihini ve kuramýný öðrensin” diyecekti.
* * *
Bize nereden bulursa hep kitap taþýrdý.
Bunlardan biri de 1954 Moskova baskýsý, hem de Türkçe bir Sovyetler Birliði Komünist Partisi tarihi idi.
Dile kolay sene 1968!
Sevgili Ayþe’nin küçüðü Mehmet hiç üþenmemiþ bu 500 sayfalýk parti tarihini el yazýsý ile, bir hattat gibi çoðaltmýþtý.
Evi gençlerin uðrak yeri idi, daha o zamanlar.
* * *
Sadece siyaset deðil, edebiyat da onun uzaðýnda deðildi.
Marangozdu, emekçiydi meslek olarak.
Yoksulluk nedeniyle Getronagan Lisesini bitirememiþ olmak onun içinde bir ukde idi.
Ama nice sözde lise, üniversite mezununu cebinden çýkarýrdý.
Ermeni gençler Ermeni tarihini ve edebiyatýný ondan öðrenirdi.
Bizler de kendi tarihimizi.
Sosyalizm ve tarihini ondan öðrenirdik.
* * *
Binlerce þiiri ezbere bilirdi.
Kendi de bir þairdi.
Aram Pehlivanyan (A. Saydan) liseden arkadaþý idi.
O da bir þair idi.
Ýkisi de ana dillerinde yazardý.
* * *
12 Mart ve 12 Eylül’ün karanlýðýnda da, evi gençlerin hep sýðýnaðý olmuþtu. Sevgili eþi Melek Aðavni az karnýmýzý doyurmamýþtý.
Teoride deðil pratikte sosyalistti sevgili Aðavni.
Son Varto depremi göç dalgasýnda öksüz ve yetimlere az kazan kaynatmamýþ. Az kafalarýndaki bitleri ayýklamamýþtý. Ve aile olarak, Sarkis’in sosyalistliðinin bedelini az ödememiþlerdi. Ama iki üniversiteli oðul yetiþtirdiler, onca zorluk içinde. Lazaros ve Ohannes.
* * *
Sarkis, 1915 olayý üzerine de konuþmaya cesaret eden az sayýda insandan biri idi.
90. Yýlda doðrudan 1915 olayýna deðinen Ýstanbul’da ilk toplantýda onunla söyleþi yapmýþtýk birlikte, mütevazi bir biçimde.
Sonra evinin camý kýrýldý. Beyaz bir araba, beyaz bir Renault “kazara” çarptý yolda ona.
Takmadý.
Dostlarý ile bölüþmedi bile bunu.
Konuþmaya devam etti.
6-7 Eylül’ü anlattý.
1915’i anlattý soranlara...
* * *
Halkýnýn belleði idi sanki.
Bütün o eski devrimci marþ ve türküleri bilirdi.
Duygulandýðýnda seslendirirdi de.
Hele o 1909’in acýsýný yansýtan Klikya, Klikyasý…
Bir keresinde ailenin Beyrut’a savrulan kolundan, ta uzaklardan yeðenleri gelmiþti de, iki saat türkü, marþ seslendirmiþlerdi karþýlýklý.
Kimi, mayriðinden, kim yoldaþý/arkadaþý Dýrtat’tan emanet…
* * *
Tam bir enternasyonalist idi.
Onun için 1968’de çýkarýlan dergi “Türk Solu”nun adýný yadýrgamýþtý.
* * *
Sarkis Usta bir yaþam direniþi simgesi, anýtý idi.
Tehcir çocuðu idi, 1916 yýlýnda kampta doðan.
Hiç unutmadý.
Ama bunu, bir travmaya da dönüþtürmedi.
Özgürlük, kardeþlik ve eþitliðin bayraðýný, kýzýl bayraðý yükseltti.
Ailesini bazen üzecek kadar yoldaþlarýný, arkadaþlarýný öne aldý.
Mart ve Eylül karanlýðýnda pes etmeyen ender direniþçilerden biri oldu.
Ýllegalitenin þahý idi.
* * *
Ölüme de onurlu biçimde yürüdü.
Sanki, açlýk grevinde idi.
Bedeni Der Zor kamplarýndaki çocuklara döndü, bir deri bir kemik, son günlerinde.
Kendine yiyecek dayatanlara öfkelendi.
O kýzgýn bakýþý ile itti ellerini.
Arkasýný döndü duvara doðru, uzaklara doðdu geçti bakýþlarý.
Arada elini uzattý anýlara, daha önce ayrýlan sevdiklerine.
* * *
O, bir “Çart” çocuðu idi.
Kýyýma inat dünyaya gelen.
“Vardýk, Varýz, Varolacaðýz” diyen.
Ve birgün, “Haydi, Abbas vakit tamam” dedi sadece.
Huzurlu ve onurlu bir son bakýþla veda etti bizlere.
Týpký Ayþe gibi.
* * *
“Siz cenazemi görün!” demiþti bir keresinde yakýnlarýna.
Þimdiden biliyorum bunu.
* * *
Ustam, yoldaþým, dostum, aðabeyim Sarkis, seni hep içimizde taþýyacaðým.
Ve o gülüþüne hep hasret kalacaðým.
Kalacaðýz.
[*] Sarkis Çerkezyan, 1 Mayýs 1916- 3 Aðustos 2009. Sosyalist militan, þair ve çevirmen. Yasemin Gedik’in derlediði anýlarý Belge Yayýnlarý tarafýndan, “Dünya Hepimize Yeter” adýyla yayýnlandý. Cenaze töreni 5 Aðustos Çarþamba günü, Kumkapý Meryem Ana kilisesinde yapýldýktan sonra, Balýklý Ermeni Mezarlýðýnda, sevdiklerinin yanýnda topraða verilecek.
Fotoðraf: Þaban Dayanan
Son Resim
Sonraki Resim
lk Resim
nceki Resim
Albme Geri Dn
