MAKBULE ATADAN
23 Ekim 2025 11:50 / 439 kez okundu!
"Okuma yazma bilmeyen, sonradan öğrenmeye çalışan Makbule Hanım, bunun için daima abisini suçlar. Atatürk’ün gençliğinde Makbule Hanım’ın okula gitmesini ahlakının bozulabileceği endişesi ile doğru bulmadığını da okuruz kitapta. Nitekim Atatürk de bu hatasını sonradan kabul eder."
***
MAKBULE ATADAN
Biz onu Atatürk’ün anlatımı ile iki kardeş babaları öldüğünde taşındıkları dayılarının çiftliğinde kargaları kovaladıkları hikayesi ile hatırladık hep. Ne özel yaşamına ne de kardeşi Atatürk’le olan sonraki yıllardaki ilişkilerine dair çok bir bilgi sahibi olamadık.
Taaa ki Murat Bardakçı Makbule isimli kitabı yayınlanana kadar.
Araştırmacı, tarihçi yazar Murat Bardakçı bu çok değerli eserinde Makbule Atadan’ın (Atatürk soy adı kanun icabı sadece Atatürk’e ait olduğu için boşandıktan sonra Atadan soy adını aldı Makbule Hanım) hayatını, mektuplarını ve bugüne kadar yayınlanmamış hatıralarını anlatıyor.
Kitapta Makbule Atadan’ın el attığı her işi batıran, icralık ve hacizlik olan kocası ile olan sarsıntılı ilişkileri, bu sorunlu ilişkinin Atatürk’e yansımaları, Atatürk’ün en son artık eniştesini milletvekili yaparak sorunlu iş hayatından kurtarmak istemesi ve Atatürk öldükten sonra, 1947 yılında nihayet Makbule Atadan’ın eşini boşaması ve bu boşanmanın sonuçları da yer alıyor.
Yine kitaptan Atatürk öldükten sonra açılan vasiyetinde kardeşi Makbule Atadan’a sadece 1000 tl aylık ve Çankaya Köşkü içerisinde yer alan Çamlı Köşk’te ömür boyu oturma hakkı vasiyet ettiğini öğreniyoruz.
Kitapta Atatürk öldükten sonra cenaze namazının kılınmasını istemeyen müesses laik taasuba, dindar bir kadın olarak Makbule Atadan’ın itiraz etmesi sonrasında ancak 11 kişilik bir cemaatle, Camii dışından bir yerde cenaze namazının kılınabildiği bilgisi de yer alıyor.
Okuma yazma bilmeyen, sonradan öğrenmeye çalışan Makbule Hanım, bunun için daima abisini suçlar. Atatürk’ün gençliğinde Makbule Hanım’ın okula gitmesini ahlakının bozulabileceği endişesi ile doğru bulmadığını da okuruz kitapta. Nitekim Atatürk de bu hatasını sonradan kabul eder.
Makbule Atadan’ın kıyafete, süse, alış verişe düşkünlüğü, hesap bilmezliği ve her seferinde abisi Atatürk’e yazdığı yardım içeren rica mektuplarının, abisi tarafından hiç geri çevrilmediği de ilginç bilgiler arasında yer alıyor.
Ağabeyinin ardından 18 seneye yaşayan Makbule Atadan, 1956 yılında Ankara Gülhane Askeri Tıp Akademisi’nde hasta yatağında vefat etti.
Cenaze namazı Hacı Bayram’da kılındı. Cebeci Asri Mezarlığı’na defnedildi. Allah rahmet eylesin.
Alpaslan SEL
Diğer Alpaslan SEL Yazıları



