Ağrı Dağı'nda Yeşeren Servetler

04 Haziran 2022 15:16 / 332 kez okundu!

 

 

Ağrı Dağı bitki örtüsü bakımından çok zengin bir dağ. Öyle ki sayısı bini geçen bitkinin bulunduğu Ağrı Dağı (Agiri)'de 111 adet familya, 21 çeşit ağaç ve ilaç ve kozmetik sektöründe kullanılabilecek altı yüz çeşit bitki yetişiyor.

 

****

 

Ağrı Dağı’nda Yeşeren Servetler

 

Ağrı Dağı bitki örtüsü bakımından çok zengin bir dağ. Öyle ki sayısı bini geçen bitkinin bulunduğu Ağrı Dağı (Agiri)'de 111 adet familya, 21 çeşit ağaç ve ilaç ve kozmetik sektöründe kullanılabilecek altı yüz çeşit bitki yetişiyor.

Yanı sıra Ararat'ta dört yüz çeşit süs bitkisi yetişiyor iken biz süs bitkisi ithal ediyoruz..!

İlaç ve kozmetik sanayisinde kullanılabilecek otsu bitkilerin cenneti olan Ağrı Dağı'nı bu konuda da maalesef ilgisiz ve sahipsiz bırakıyoruz.  

Ulusal ve uluslararası alanda birçok yönüyle ilgi çeken, Yaz ve Kış turizmi ile inanç turizmi potansiyeline sahip Ağrı Dağını maalesef hala turizme kazandıramadığımız gibi zengin bitki örtüsünü de değerlendiremiyoruz.

Aşağıda Ağrı Dağı'nda yetişen bazı bitkilerin isimlerini Kürtçe ve Türkçe okuyacaksınız. Bölge halkı yıllardır bu bitkilerden hem beslenme hem de sağlık konularında çeşitli şekillerde faydalanmaktadır.  

Agiri'de Yetişen Bazı Bitkilerin Kürtçe İsimleri:

Acı qici

Aşot

Behif

Belghewes

Belghewesa zirav

Benişte kurma

Benişteqanok

Benişte qarçin

Benişte zirçike

Berfin

Binevş

Bih

Biha meşe

Bihol

Bizir

Cetili

Çaya beji

Çaya heciya

Çaya pirçik

Çaya sor

Çel

Çeqçeq

Çera   girara

Çeraqolince

Çera  sıtırcame

Çera sitircameye sipî

Çevreşl

Çileka beji

Çize gir

Çize hur

Çuka hur

Daregeni. 

Daremn

Darkoti

Delga

Dendereşk:

Devedış

Diri

Dirik

Elegez

Ewucal

Fasuliye beji

Gaperçef

Gelaz

Germaşiv

Germendik

Geza sor

Gezgezıka  derewin

Gezgezl

Giyagezı

Gizer

Gizera beji

Goniya deva

Goniyafisek

Goniya kosıl

Goniyaserpirçik

Goniya sipi

Guhanbizin

Guhançelek

Guladeverü

Gulebuk

Gulik

Guse

Helikberan

Hewajo

Hewşana çiya

Hurmiya beji

Hurzelik

Kax

Keleme kera

Sergijik

Serzer

Sice

Sipidang

Siping

Sipinga deve

Sirim

Sirox

Sorsorik

Sosin

Susa şirin

Susa tehl

Şewilc

Şilan

Şilana pirçik

Şirlcelem

Şolik

Telilc

Telok

Teltelk

Teqteqo

Tiriye beji

Tirşike beji

Tirşo     

Tirşoya ga

Tirşoya meriva

Tirşoya xilxila

Tivretuzk

Tolik

Topiz

Tuzik

Xaşxaşk

Xeli

Xilol

Xirebeng

Xurdemır

Zil

Zileqemer

Zimançelel

Ziyan

 

Agiri'de Yetişen Bazı Bitkilerin Türkçe İsimleri:

Acı ısırgan

Acı meyan

Acıbadem ağacı

Acımık

Ada çayı

Adi deve dikeni

Adi eşek dilceni

Aktaş yoncası.

Ak dilcen

Alaca taç otu

Alıç

Altın yıldız

Altın damla

Anadolu süt otu

Anemon

Anılc

Arap balcası

Ardıç

Aslanpençesi

Aş otu

Ateş pire otu

Aydın üç gülü

Baldırı çıplak

Ballıbaba

Ballıca

Bambul      

Beş parmak otu

Beyaz ballıbaba

Beyaz civanperçemi

Beyaz yapraklı kuş üvezi

Bin bir yaprak

Bodur ardıç

Boya otu

Böğürtlen

Bülbül otu

Canavar otu

Cehri

Civanperçemi

Çakal armudu

Çançiçeği

Çaşır

Çengel sakızı

Çiriş

Çoban gülü

Çobançantası

Çok çiçekli karanfil

Çubuklu Peygamber çiçeği

Çuha çiçeği

Dağ ardıcı

Dağ arıncası

Dağ armudu

Dağ karaağacı

Dağ karanfili

Dağ korungası

Dağ lalesi

Kafkas yıldızı

Kâğıt çiçeği

Kahve dikeni

Kamış

Kancalı geven

Kandil çiçeği

Kapari

Kara katran otu

Karabaş otu

Kara kız eğreltisi

Karaman kimyonu

Karçiçeği

Kardelen

Kaside

Kaya çiçeği

Kaya eğreltisi

Kayrak çayı

Kazayağı

Keçi biciği

Kedi nanesi

Kediotu

Kılıç otu

Kıllı uyuz otu

Kırl alesi

Kırkinci otu

Kırmızı sepallı koruotu

Kısa Mahmut otu

Kızıl kiraz

Kirpi otu

Kirpi başı

Köpek gülü

Köpek papatyası

Kum vızığı

Kumotu

Kuş fiği

Kuşburnu

Kuşkonmaz

Kürt muzu

Lalemant

Laz kantaronu

Manisa lalesi

Mavi sığırdili

Mavi şifa otu

Mavi dünya

Mayasıl otu

Menengiç

Meyan

Meyankökü

Mikirge

Mine çiçeği

Mor çiçekli geven

Mor çiçekli karabaş otu

Mor peygamber çiçeği

Mumçiçeği

Orak yapraklı düğün çiçeği

Orta yapraklı sinir otu

Papaz otu

Parlak süsen

Pelemir

Pembe salkım

Peygamber çiçeği

Peynir otu.

 

Murat AKKUŞ

31.05.2022, IĞDIR

 

 

Bu yazıyı Facebook'ta paylaşabilirsiniz:
Facebook'ta paylaş
0
Yorumlar
Uyarı

Yorum yazabilmek için üye olmalı ve oturum açmalısınız.

Eğer sitemize üye değilseniz buraya tıklayarak hemen üye olabilirsiniz.

Eğer üye iseniz oturum açmak için buraya tıklayın.