BOMBARDIMAN TEORÝSÝ ÝRAN'DA NE KADAR ÝÞLER?
08 Mart 2026 09:27 / 203 kez okundu!
"Ýran’ýn bölünmesine yönelik planlarý da unutulmamalý. Beluciler vasýtasýyla Pakistan’ý, Kürtler vasýtasýyla Türkiye’yi, Azeri kardeþlerimiz vasýtasýyla da Azerbaycan’ý savaþa çekme planlarý kolay kolay iþlemez. Her üç ülke de bu olasýlýklara karþý son derece dikkatlidir."
***
BOMBARDIMAN TEORÝSÝ ÝRAN’DA NE KADAR ÝÞLER?
1918 yýlýnda Ýngiltere RAF’ý (Royal Air Force) kurdu. Siperlerde bir milyona yakýn kayýp verince, gelecek savaþlarda askerlerini telef etmeden düþman kentlerini bombalayarak düþmaný pes ettirmeyi düþündüler. Ýngiltere’de bunun teorisini Trenchard yaptý. Ýtalyan Douhet de ayný dönemde milyonlarca askeri siperlerde ölüme göndermeden savaþý kazanmak için düþman kentlerinin bombalanmasýyla savaþ azminin sona erdirileceðini ileri sürdü. Ýki savaþ arasýndaki dönemde bombardýman uçaklarýna aðýrlýk verildi. Avcý uçaklarý zaten onlara yetiþemeyecek kadar yavaþ çift kanatlýlardý. Ancak 1930’larýn sonunda tek kanatlý Spitfire, Messerschmit, Mitsubshi (Zero) vs. gibi hýzlý avcýlar yapýlýnca iki kol dengelenmeye baþladý..
...
Stratejik bombardýmaný ilk deneyen, 1940 yazýnda Londra ve diðer kentleri bombalayarak o dönemde tek baþýna kalan Ýngiltere’yi pes ettirmeyi amaçlayan Luftwaffe oldu ama baþarýsýz kaldý. Zaten kuvvet yapýsýnda güçlü bombardýman uçaklarý yoktu. Daha sonra Ýngiliz ve Amerikalýlar 4 motorlu güçlü bombardýman uçaklarýyla Alman kentlerini yakýp yýkmaya baþladýlar (zaten daha küçük hedefleri vuramýyorlardý) ama bunun etkisinin tahmin edilenden çok daha az olduðu savaþtan sonra anlaþýldý. Hedef seçimleri yanlýþ yapýlmýþ, takip bombardýmaný yapýlmayarak Alman fabrikalarýna kýsa sürede üretime dönme fýrsatý verilmiþ, kritik ulaþtýrma altyapýsý ayakta kalmýþtý. Kýsacasý bunun etkisi savaþtan çok sonra doðru analiz edildi. Japonya’ya gelince, bu ülke de büyük bombardýmanlara raðmen teslim olmadý, ta ki atom bombalarý atýlýncaya kadar. Ýþte bombardýman ancak nükleer silahla kesin sonuç vermiþti. Vietnam ise muazzam bombardýmana raðmen yenilmeyerek bu teoriye meydan okudu, çünkü 1939-45 yýllarý arasýnda atýlan tüm bombalardan daha fazlasýna maruz kalmýþ ama pes etmemiþti.
...
Irak savaþýnda Amerikalýlar bombardýmanla þok ve dehþet (shock and awe) politikasýný uyguladýlar. Ancak Irak’ýn kýsa sürede teslim olmasýnda bunun rolü tartýþmalýdýr. Ýsrail ise yakýn zamanda Amerika’dan aldýðý para ve mühimmatla Gazze’yi adeta sildi, mahvetti ama teslim alamadý. Þimdi hedefte Ýran var. ABD ve Ýsrail’ýn nükleer bomba atabileceðini sanmýyorum. Daha doðrusu atmasýna büyük zevkle atarlar da, bunun bedelini taþýmak istemezler. Bu nedenle Japonya örneði burada tekrarlanmaz. Bomba stoklarýný yenileyebildikleri oranda atacaklardýr ama sýrf bununla sonuç alma olasýlýklarýnýn düþük olabileceði da senaryolarýnýn arasýnda yer alýyor. Bu nedenle vekil veya asil kara unsurlarýndan da söz ediyorlar. Ýranlýlarýn savaþ azmini yok edebilirler mi, veya bir kýsmýný yok etseler de arkasýndan gelecek olan istikrarsýzlýðý öngörmeleri mümkün müdür? Bu olanaksýzdýr ama onlar her türlü istikrarsýzlýðý uzun vadeli hesaplarý için artý hanesine yazarlar.
...
Diðer yandan, Ýran’ýn bölünmesine yönelik planlarý da unutulmamalý. Beluciler vasýtasýyla Pakistan’ý, Kürtler vasýtasýyla Türkiye’yi, Azeri kardeþlerimiz vasýtasýyla da Azerbaycan’ý savaþa çekme planlarý kolay kolay iþlemez. Her üç ülke de bu olasýlýklara karþý son derece dikkatlidir.
...
Savaþýn sonucunu belirleyecek olan unsurlar çok sayýdadýr. Bombardýman, bomba stoklarý, Ýranlýlarýn yönetim sorununu nasýl çözecekleri, direnme kudreti, vekil güçler olasýlýðý, uluslararasý tepkiler, enerji fiyatlarýnýn dünya ekonomisinde yaratacaðý sýkýntýlar, savaþýn ABD’deki ekonomik ve sosyal maliyeti, bölge ülkelerinin tutumlarý, Ýsrail’in azgýnlýðýnýn dünyada yarattýðý tepkiler, Çin’in tutumu, Rusya’nýn iki yüzlülüðü vs. Þimdilik tek garantili tespitimiz, bunun arkasýnýn geleceði, bölgemizin huzura kavuþmayacaðýdýr.
Mehmet Tanju AKAD
