İLERİCİ GENÇLER DERNEĞİ (İGD)

04 Kasım 2018 13:11 / 422 kez okundu!

 

 

1980 öncesindeki en önemli gençlik örgütlenmelerindendir. TKP’nin (Türkiye Komünist Partisi) 1973’deki atılımı sonrasında temelleri atılmış, 1976 yılında ise yasal bir gençlik örgütlenmesi olarak kurulmuştur. Bu derleme yazı, kuruluş sırasında ortak gençlik gazetesi oluşumu çevresindeki fırtınalı döneme dairdir. Yazıların orijinali Ekşi Sözlük’te 24 Ocak 2010’da ve sonrasında yayınlanmıştır.

 

****

 

İLERİCİ GENÇLER DERNEĞİ (İGD)

 

çıkardığı gazetenin adı ilerici gençlik değil ilerici yurtsever gençlik olan dernektir. 

gazetenin bu isimle çıkmasının öyküsü şöyledir; 

 

1975 yılında benzeri çizgilere sahip bir kaç politik yapı, ortak bir gençlik örgütü ve gençlik gazetesi oluşturmak için görüşmelere başlamışlardı. bu görüşmelerde kimler vardı? o dönemde türkiye sosyalist işçi partisi'nden (tsip) henüz yollarını ayırmış ve öncü adlı bir gazetenin çevresinde örgütlenmiş genç sosyalistler birliği(gsb) örgütünün başkanı baykal gürsoy; o sıralarda yeni kurulmuş ikinci türkiye işçi partisi taraftarı gençler adına akın istanbullu; o dönemde illegal olan ama ismail bilen yönetiminde yeni bir atılıma kalkışmış türkiye komünist partisi'nin (tkp) görüşlerini savunan gençler adına ahmet muhtar sökücü ve daha bir kaç kişi...

 

bu kişiler ilerici, demokrat, yurtsever, devrimci, sosyal-demokrat, sosyalist ve -o sıra açıkça yazılamasa da- komünist gençlerin ortak bir gençlik örgütlenmesi ve ortak bir gençlik gazetesi çevresinde toplanması için çok iyi niyetli bir çaba içindeydiler. 

 

ancak gerek o sıradaki politik yoğunlukların politikaya ve gençliğe bakışlarındaki kısıtlar, yanlış teori ve pratik arayışları, kötü strateji ve taktikler, gerek üst düzeydekilerin kariyer hesapları ve gerekse işin doğallığına dair dertler nedeniyle iş yürümedi. herkes birden kendi yolunda yürümeye karar verdi ve gençlik hareketindeki bu kırılma, aslında bir dönüm noktasıydı, üstelik ülkedeki ilerici, devrimci, sosyalist harekete de ilişkindi ne yazık ki...

 

sonra ne mi oldu?

 

tip'li gençler ortak gazete olacak olan ilerici gençlik gazetesinin isim hakkını ellerinde tuttular ve bir iki sayı kendi çizgilerinde çıkardılar. sonradan genç öncüadıyla bir de gençlik örgütü oluşturdular. 12 eylül 1980'de kapatıldılar.

 

gsb çizgisindekiler sosyalist gençlik adlı bir gazete çıkardılar. bu gazetenin de ömrü çok uzun olmadı. bir yıl kadar sonra , ana politik akımlarının tkp'ye katılması ve öncü gazetesini kapatmasıyla, kendileri de gsb'yi kapatıp çoğunlukla igd'de toplandılar. 

 

o dönem iyöd-muhalefet adıyla bilinen ortak çalışmadaki tkp'li gençler de kendi yollarına gitti. tkp çizgisinde ilerici gençler derneğini (igd) oluşturdular. örgütün gazetesi olarak da ilerici yurtsever gençlik gazetesi çıkarıldı.  

 

gazetenin isminin yazılış biçimi ilginçti. yeni versiyonuna bakınca anlaşılıyor dediğim: http://site.mynet.com/…rtsevergenclik/iyg/index.htm

 

ilerici gençlik ismini kaptırdıkları için kırmızı logodaki ilerici sözüğünün altına daha küçük puntoyla ve siyah olarak "yurtsever" sözcüğü eklendi ve gazete öyle de çıktı.

 

ilk başlarda, tıpkı igd gibi onun da amacı ilerici, devrimci, yurtsever, sosyal demokrat, chp'li gençleri bir araya getirmekti. ancak zaten işin başında bölünme olduğu için, bu sözler diğerlerinde olduğu gibi burada da esas olarak kağıt üstünde kaldı. zaten giderek hem dernek hem de gazete bu amacını unutup dar amaçlara seslenmeye, sadece komünist gençlere doğru evrildi. 1980'lere doğru ise artık bir tür komsomol örgütü ve gazetesi gibi davranmaya başlamıştı. sayıca sınırlı bir gelişim sağlarken, potansiyel daraltmak böyle bir şeydi herhalde. 

 

tam bu sıralarda diğer bir bölüm devrimci gencin çıkardığı dergiler de şöyleydi:

 

(bkz: devrimci yol)

(bkz: kurtuluş sosyalist dergi)

 

maocu eğilimdekiler:

(bkz: halkın kurtuluşu)

(bkz: halkın yolu)

(bkz: halkın birliği)

(bkz: halkın gücü)

 

şimdinin ulusalcısı yaşlı maocu doğu perinçek'in sesi olarak da:

(bkz: halkın sesi)

 

zorunlu not: yanlışlıklar ve eksiklikler, eğer iletilirse mutlu olunur ve mutlaka eklenir, değiştirilir.

 

türkiye'ye, 1978 ve 1979 yıllarında, izmir'de yapılan güzel bir politik müzik etkinliği kazandırmış gençlik hareketi.

(bkz: kırmızı karanfil müzik festivali)

25.01.2010 19:01 nuhungemisi

ben igd'nin komsomol gibi olmaya doğru ilerlemesini hiç doğru bulmamıştım... igd'nin kağıt üzerinde kalmış geniş çerçevesi bana hep daha doğru gelmiştir. çünkü geniş birlik oluşturmak ve onu bir arada tutmak hep daha zordur olmuştur. ayrışmak ise genellikle daha kolaydır. nitekim biraz siyasetin doğal akışı biraz da igd, tkp'nin kendini beğenmişlikleri nedeniyle igd daralarak büyüdü. sonra da önce ikiye bölündü, o iki parça da zaman içinde başka bölünmelerle eridi.

igd'nin, geniş çerçeveli gençlik örgütü kurmak için oluşturduğu tanımın kağıt üzerinde kalmışlığına hep hayıflanırım. ancak geçmişe sadece hayıflanılmaz, ondan ders de çıkarılır. tam da bu yüzden genç sivilleri beğeniyorum. hem ilerici, demokrat, çok kültürlü ilkeleri var; ayrıca hem geniş, hem yaratıcı hem de çalışkanlar... kendine sol parti diyen bazı kuruluşlara bu yüzden ayrı gençlik örgütü kurmamalarını öneriyorum. genç sivillere destek olsunlar...

ha kimimizin aklına hemen "çelik çekirdek" ne olacak, sorusu gelmiştir... ben zaten o çelik çekirdeğin de "parti gibi olmayan parti" olmasını öneriyorum... 30 yıllık dünya, türkiye ve kişisel deneyimlerimin sentezi bana bunları öğretti.

18.09.2010 01:30 nuhungemisi
1976'da yusuf küpeli'nin görüşlerinden etkilenen, thkp c kökenli ama işçi sınıfının öncü olması gerektiğine inanan öncü hareketinin tkp'ye girmesiyle igd kitlesellikte ve militanlıkta sıçrama yaptı. ancak, yaşamın da kimi etkileriyle yönetim, yeni militanlıklarından pek hoşnut olarak igd'yi önce rms (remsistler) sonra da komsomol kıvamına getirdi. kendi elleriyle örgütün içindeki çok sayıdaki ilerici unsuru "komünistleştirmeye" çalıştı, ki bu, gençlik örgütünün hem ilericiliğine hem de genel olarak komünistliğe zarar verdi. bunun acısı sonradan çok çekildi ama bu konular da hiçbir ortamda güzelce konuşulamadı.

 

nuhungemisi

 

https://eksisozluk.com/igd--968469

Son Güncelleme Tarihi: 06 Kasım 2018 12:28

 

Bu yazıyı Facebook'ta paylaşabilirsiniz:
Facebook'ta paylaş
0
Yorumlar
Uyarı

Yorum yazabilmek için üye olmalı ve oturum açmalısınız.

Eğer sitemize üye değilseniz buraya tıklayarak hemen üye olabilirsiniz.

Eğer üye iseniz oturum açmak için buraya tıklayın.