İYİ DOKTOR, OTİZM VE DAHİ

28 Temmuz 2021 15:27 / 126 kez okundu!

 

 

"Otistik olanlar genelde geri zekalı değildirler, hatta Rainman filminde olduğu gibi bazı konularda ileri zekalı da olabilirler. Geri zekalı olanları da vardır. Genelde şirretleşen, hırçınlaşan donup kalıp bağıran çağıran hallerine özenen bir sürü ¨normal zekalı¨da özenip etrafa kendilerinin ayrıcalıklı olduğu mesajını vermeye çalışırlar ve trajikomik duruma düşerler."

 

***

İYİ DOKTOR, OTİZM VE DAHİ

Bayram’da ve sonrası  Good Doctor ve Mucize Doktor dizilerinden epeyini seyrettik.  

Torunlar izin olunca diziden önce ellerini iki dakika yıkadılar ve ameliyat sahnesi olduğunda hazır bekleyen maskelerini taktılar. Ben ise genelde Gazi Hastanesinden aldığım ameliyathane gömleğini giydim şortun üstüne. Tam bir hastane pembe dizi tadını çıkarttık.

Kore dizisinden önce ABDliler  ¨Good Doctor¨ diye uyarlamışlar oradan da biz ¨Mucize Doktor¨

diye kendimize  uyarlamışız.  Bence çok güzel bir dizi, oğlum bizimle alay etti. Sonra İMDB puanının yüksekliğine şaşırdı. 

Dizi hem biraz bilgi veriyor. Hem komik sahneleri bol. Hem de herkes otizm sahneleyen bazı hikayelerde kendisini buluyor. 

¨Otizm, üç yaşından önce başlayan ve ömür boyu süren, sosyal etkileşime ve iletişime zarar veren, sınırlı ve tekrarlanan davranışlara yol açan beynin gelişimini engelleyen bir rahatsızlık¨genel kabuşe göre  hafif şekilleri var Asperger Sendromu falan gibi ama aslında hepimizde  biraz olan bir olay. Sosyal etkileşimdeki yanlış anlaşmalar veya anlaşamamalar veya etrafımızdaki inat ve bağrış  çağrışa bakınca. Sürüden ayrılırken ve birey olurken yaşanan sancıların dışavurumu." 

Otistik olanlar genelde geri zekalı değildirler, hatta Rainman filminde olduğu gibi bazı konularda ileri zekalı da olabilirler. Geri zekalı olanları da vardır. Genelde şirretleşen, hırçınlaşan donup kalıp bağıran çağıran hallerine özenen bir sürü ¨normal zekalı¨da özenip etrafa kendilerinin ayrıcalıklı olduğu mesajını vermeye çalışırlar ve trajikomik duruma düşerler. Ben bir sürü ebeveyn de gördüm çocuklarının bu halini  ¨otistik ¨ diye lanse edip ¨gizli deha¨diye  kendilerini ve çevredekileri inandırmaya çalışan. Bir sürü de akademisyen.

Hatta bazen o kadar ileri giderler ki olan bitene  ¨deha¨dersen etrafındasın, demezsen yoksundur onlar için.  Ben bazen o tanıyı koyabilmekte zorlanıyorum.  Koyunca da o çevreden, dostluktan uzaklaşmak en doğrusu.

Ressamlara ¨dahi¨demek moda oldu. Picasso bence dahiyane bir ressam ama dahi değil. Hatta dahi ve deli ayrımı için Van Gogh hep örnek gösterilir. Dahi kelimesini kendine yakıştıran bir yerli ressamın da öyküsünü kuzeninden dinlemiştim: New York un Greenwich semtinde yerel bir küçük gazete turistlerden para kazanmak için ön sayfada bir sütunda birkaç dolara isteyenin resmini ve istediği haberi koyup bir  nüshayı yazıcıdan o turiste birkaç dolara satardı vaktiyle. Genelde Iowalı turist ¨Smith’e New Yorklu erkekler veya kadınlar hayran oldu ¨türünden haberler basan gazete bizim ressamın resmi ile ¨dahi Türk ressamı New York’ta metnini yazıcıdan çıkartıp vermiş. Bizimki de kupürü babasına yollayınca babası bizim Türk gazetelerindeki ilişkileri ile bu ¨dahi´kelimesini basınımıza hem de NYC gazetesinden alıntı olarak vermeyi başarmış. Son duyduğumda ¨dahi¨olduğunu simgeleyen saçları ile hala etrafta imiş...

Joung, dahi kelimesini "ïçimizdeki tanrı¨ olarak tarif etmiş. Aklımda doğru kaldı ise Goethe de bu konu ile ilgilenip Sturm und Drang yapıtında dahi kelimesinin tarifinde birden fazla konuda topluma yararlı olağanüstü eserler vermiş insan tarifini yapmıştı. Bu yazıyı yazarken elimde internet arama motoru gibi bir yardım aracı olmasına rağmen aklımda kalanı tam nerede, muhtemelen 50 yıldan önce  okuduğumu bulamadım. Sturm und Drang yapıtını nasıl tercüme edeceğimde takılıp kaldım.  Fırtına ve Stres diye tercüme den çıkmış. Fırtına ve Coşku diyen var. Ben Fırtına ve Dürtü derdim. Orada takılıp kaldım. Bir daha da Fırtına ve Dürtü, herhangi bir lisanda okumak gibi bir derdim yok doğrusu.

Beni gare kendi yazacaklarım ve ¨İyi doktor¨gibi diziler paklar.

Mahmut TOLON

 

Bu yazıyı Facebook'ta paylaşabilirsiniz:
Facebook'ta paylaş
0
Yorumlar
Uyarı

Yorum yazabilmek için üye olmalı ve oturum açmalısınız.

Eğer sitemize üye değilseniz buraya tıklayarak hemen üye olabilirsiniz.

Eğer üye iseniz oturum açmak için buraya tıklayın.